'Techgiganten profiteerden van samenwerking met NSA'

Grote techbedrijven hebben geprofiteerd van hun samenwerking met de Amerikaanse inlichtingendienst NSA, voordat onthullingen van klokkenluider Edward Snowden duidelijk maakten dat er gebruikersgegevens werden doorgegeven.

Dat stelt Glenn Greenwald, de journalist die verschillende Snowden-documenten in reportages voor de Britse krant The Guardian naar buiten bracht, in gesprek met NU.nl.

"Deze bedrijven hebben op allerlei manieren samengewerkt die niet wettelijk verplicht zijn, door de NSA betere en efficiëntere toegang te geven, en door het omzeilen van versleuteling."

"Er waren voor de techbedrijven geen kosten verbonden aan deze samenwerking, omdat niemand wist dat het gebeurde", zegt Greenwald, die in Amsterdam was voor de presentatie van zijn boek De afluisterstaat. "Er zijn allerlei voordelen als je nauwe banden hebt met de overheid."

Het inlichtingenbudget van de Verenigde Staten, van zo'n 75 miljard dollar per jaar, wordt voor 70 procent uitgegeven aan bedrijven die in opdracht van diensten als de NSA werken. Volgens Greenwald hadden de techbedrijven onder meer hun oog op een deel van dat bedrag.

"Het behouden van een goede relatie met de overheid geeft je bescherming tegen overheidsinmenging door regelgeving, je krijgt contracten die erg lucratief zijn en je krijgt meer toegang en invloed in Washington."

PRISM

In juni 2013 onthulde Greenwald dat verschillende grote Amerikaanse bedrijven, waaronder Google, Facebook, Microsoft en Yahoo, samenwerkten met de NSA onder het PRISM-programma. Dit werd door de bedrijven in kwestie stellig ontkend. Zij zeiden enkel gegevens te overhandigen als een rechtbank hen dat had opgedragen en ontkenden dat de NSA onbelemmerde toegang had.

"Dat was erg misleidend, omdat dat gerechtelijke proces geen limieten plaatst op wat [de NSA] doet", zegt Greenwald. "En het was ook misleidend omdat ze zo veel meer samenwerken met de NSA dan volgens de wet verplicht is."

Volgens hem geeft PRISM de NSA wel degelijk directe toegang tot de servers van techbedrijven. "Dat betekent niet dat ze complete, onbelemmerde toegang hebben. Maar ze kunnen de bedrijven vertellen wat ze willen en dan kunnen ze het krijgen."

In het boek van Greenwald wordt met name duidelijk dat Microsoft samenwerkte met Amerikaanse inlichtingendiensten om gegevens toegankelijk te maken. Uit NSA-documenten blijkt dat het bedrijf de diensten Skype, Skydrive en Outlook.com onderdeel van PRISM maakte.

"Dit succes is het resultaat van een maandenlange samenwerking tussen de FBI en Microsoft", staat in een document over verzameling van Skydrive-gegevens te lezen.

Technologie

Sinds een groot aantal NSA-documenten openbaar is geworden, zitten techbedrijven volgens Greenwald "volledig in de paniekmodus". "Ik denk dat ze serieuze beperkingen willen aan de hoeveelheid medewerking die ze moeten verlenen, omdat ze die verplichte medewerking zien als bedreiging voor hun bedrijf."

Hij verwacht daarom ook dat Amerikaanse techbedrijven meer zullen inzetten op het beveiligen van communicatie en het ontwikkelen van versleutelmethodes die voor iedereen makkelijk bruikbaar zijn. 

"Als mensen een technologie ontwikkelen, is het heel moeilijk om ze zo ver te krijgen dat ze ermee ophouden die te gebruiken." Technologie inzetten om spionage tegen te gaan is volgens Greenwald daarom de meest veelbelovende manier om massasurveillance aan banden te leggen.

Hij heeft minder hoge verwachtingen van verschillende wetsvoorstellen die nu door het Amerikaanse congres circuleren. "Er zullen kleine hervormingen zijn, maar die zullen vooral gericht zijn op spionage tegen Amerikanen binnen de VS en niet op het beperken van het NSA-systeem op zich."

Doelwitten

Greenwald belooft binnenkort nieuwe onthullingen te doen waarin wordt gemeld wie de NSA als doelwit bestempelde. Volgens hem is de dienst "bijzonder boos" over zijn plannen, omdat hij prijsgeeft op wie de dienst zich richtte.

Voor de artikelen die nog zullen verschijnen interviewt Greenwald mensen die doelwit van NSA-spionage waren. "Mensen zijn vaak erg ontdaan als ze daar achter komen", zegt hij.

Alles over spionage door de NSA in ons dossier

Lees meer over:
Tip de redactie