In Irak zijn woensdagochtend de stembureaus geopend voor de parlementsverkiezingen. Zo'n 22 miljoen Irakezen mogen hun stem uitbrengen op meer dan negenduizend kandidaten, die strijden voor de 328 beschikbare zetels.

De verkiezingen zijn de eerste sinds de terugtrekking van de Amerikaanse troepen in 2011.

Vele duizenden veiligheidstroepen en politieagenten moeten alles in goede banen leiden en voorkomen dat de stembusgang gedomineerd wordt door geweld. Eerder deze week vielen er al tientallen doden bij aanslagen in onder meer de hoofdstad Bagdad, waar op verkiezingsdag geen auto's mogen rijden.

Premier Nouri al-Maliki, die sinds 2006 op zijn post zit, gaat voor een derde termijn. Paul Aarts, Midden-Oostendeskundige en docent aan de Universiteit van Amsterdam, stelde eerder tegenover NU.nl dat de weerstand tegen de sji'itische premier onder sommige groepen in de afgelopen jaren is gegroeid.

Al-Maliki trekt steeds meer macht naar zich toe en is naast premier bijvoorbeeld zelf verantwoordelijk voor meerdere ministersposities. Zijn leidersfunctie krijgt steeds meer dictatoriale trekken.

Soennieten worden de afgelopen jaren in Irak steeds meer onderdrukt en gediscrimineerd. In het zuiden van Irak zijn bijna dagelijks bomaanslagen, en in Bagdad hadden mensen onder Saddam Hoessein gemiddeld nog een halve dag beschikking over elektriciteit, terwijl dat nu vier uur is.

Machtshonger

"Al-Maliki krijgt de ruimte om te doen wat hij wil", aldus Aarts. "Ik denk dat we kunnen spreken van machtshonger." Bovendien wordt al-Maliki ervan verdacht milities aan te sturen om soennieten te onderdrukken, of er in ieder geval vanaf te weten.

Het geweld in Irak heeft na de arrestatie van Hoessein een andere vorm aangenomen. Onder de wrede dictator was er vooral sprake van gewelddadige onderdrukking vanuit de overheid. Nu is er meer sektarisch geweld, tussen soennieten en sji'ieten op straat.

Vanuit het buitenland is er weinig druk op al-Maliki om zijn koers te veranderen. De internationale gemeenschap speelt geen noemenswaardige rol meer in het controleren van de macht. "Amerika heeft zijn lesje wel geleerd", aldus Aarts.

Bomaanslagen

Bij drie bomaanslagen in Irak zijn woensdag drie mensen om het leven gekomen. Zestien mensen raakten gewond. 

In het dorp Dibis kwamen twee vrouwen om het leven die op weg waren naar een stembureau. Elders in het dorp raakten vijf militairen gewond door een bomaanslag. Dibis ligt vlakbij Kirkuk, bijna driehonderd kilometer ten noorden van Bagdad. 

In het eveneens noordelijk gelegen Beiji sprong een militair op een zelfmoordterrorist om omstanders tegen de explosie te beschermen. De militair overleefde deze opoffering niet. Elf mensen raakten gewond. In Mosul werd een zelfmoordterrorist doodgeschoten voor hij zich kon opblazen. 

Extremisten hebben gezworen de stembusgang met geweld te verstoren. 

Autoverbod

In Bagdad hebben de autoriteiten een autoverbod ingesteld. Veel aanslagen worden in Irak met bomauto's gepleegd. Alleen pick-uptrucks met machinegeweren zijn op straat te zien.

De Iraakse politie en het leger bemannen talloze controleposten om aanslagen en geweld te voorkomen. Iedereen die gaat stemmen wordt gefouilleerd. Ook het luchtruim is woensdag gesloten. 

Irak maakt zich op voor zware verkiezingen

Achtergrond: Irak tien jaar na Saddam Hoessein