Naar schatting van de kiescommissie heeft een kleine 60 procent van de stemgerechtigden in Afghanistan zaterdag een stem uitgebracht in de presidentsverkiezingen. 

Dat liet de commissie zaterdagmiddag weten, enkele uren nadat de stemlokalen sloten.

12 miljoen mensen konden zaterdag een stem uitbrengen, 7 miljoen van hen hebben dat daadwerkelijk gedaan. De stemlokalen waren vanwege drukte een uur langer geopend.

Zo'n 200 van de ruim 6.400 kieslokalen konden wegens veiligheidsredenen niet worden geopend. Volgens mediaberichten waren er in sommige stemlokalen te weinig stembiljetten aanwezig.

In de rij

''Vastbesloten, zeer gemotiveerde kiezers'' stonden soms wel twee uur in de rij om hun stem uit te brengen bij de presidentsverkiezingen. Dreigementen en ook enkele daadwerkelijke aanslagen weerhielden met name jongeren er niet van om zich te laten horen.

''Ze zagen deze verkiezingen echt als een kans om voor het eerst in lange tijd een vreedzame machtsoverdracht te zien'', zegt de Nederlandse Europarlementariër Thijs Berman, voorzitter van de waarnemersmissie van de Europese Unie.

'Onze manier'

De kiezers gedroegen zich volgens hem rustig, maar waren wel merkbaar blij met de aanwezigheid van de internationale waarnemers.

Berman: ''Dit is onze manier om te laten zien dat we de Taliban niet willen'', zeiden ze letterlijk. Zo'n 12 miljoen van de 30 miljoen Afghanen hadden zich vooraf aangemeld om te stemmen. De kiescommissie schat dat 60 procent van hen daadwerkelijk is komen opdagen. ''Natuurlijk is niet iedereen gaan stemmen, dat gebeurt in Nederland ook niet", aldus Berman. ''Maar wie wel stemde, deed dat zeer serieus.''

In het hele land waren ruim 350.000 veiligheidsmensen op de been om de verkiezingen rustig te laten verlopen. Toch vonden enkele aanslagen plaats. Hierdoor kwam zeker één persoon om in de noordelijke provincie Badghis en raakten vier mensen gewond in Kunduz. De verkiezingsuitslag kan nog enkele dagen op zich laten wachten.

Felicitaties

De uitslag is nog niet bekend, maar de NAVO heeft de Afghanen al gefeliciteerd met de goed verlopen presidentsverkiezingen zaterdag. De stembusgang vond plaats aan de vooravond van het vertrek van NAVO's internationale troepenmacht ISAF. Die heeft de afgelopen jaren geprobeerd van Afghanistan een stabiel, veilig en democratisch land te maken.

''Dit is een historisch moment voor Afghanistan", zei NAVO-topman Anders Rasmussen in een verklaring. ''Elke stem telt, en elke stem is er één voor democratie. Jonge en oude Afghanen hebben duidelijk hun vastberadenheid getoond om iets te zeggen te hebben over de toekomst van hun land.''

Rasmussen prees de stiptheid van de stembusgang en het levendige debat in de politiek, de media en onder de burgers. Bovendien ''kunnen de Afghanen trots zijn op de beveiliging van de verkiezing, die echt minimale steun van de ISAF kreeg." Hoewel burgers vreesden voor bloedvergieten, vonden er 'slechts' enkele, relatief kleine aanslagen plaats.

Klachten

Twee van de drie grootste kanshebbers maakten zaterdagavond echter hun onvrede kenbaar. Volgens Ashraf Ghani Ahmadzai, oud-minister van Financiën, hebben enkele waarnemers van zijn partij ''duidelijke fraude'' ontdekt in sommige stembureaus. Details gaf hij echter niet.

De voormalig minister van Buitenlandse Zaken en oppositieleider Abdullah Abdullah liet weten dat zijn aanhangers meerdere klachten hebben ingediend over regeringstroepen die hen bij het stemmen zouden hebben gehinderd. Ook konden tienduizenden of zelfs honderdduizenden kiezers volgens hem niet stemmen door een gebrek aan stembiljetten.

Achtergrond: 'Verkiezingen leven echt in Afghanistan' | Karzai laat gemengde erfenis achter

Drie belangrijke presidentskandidaten