De Amerikaanse overheid heeft in 2009 in het geheim een sociaal netwerk opgezet in Cuba om de inwoners van het land politiek te kunnen beïnvloeden.

Dat blijkt uit documenten en verklaringen die in handen zijn van AP.

Het United States Agency for International Development (USAID) zat achter het sociale netwerk. USAID is een onafhankelijk agentschap onder begeleiding van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Geheime diensten als de CIA zouden niet betrokken zijn geweest bij het project.

De Cubaanse variant van Twitter, zoals het project in de documenten genoemd wordt, is opgezet om inzicht te krijgen in de mening van Cubanen en ze meer informatie te geven over democratie en andere zaken om ze zo politiek te kunnen beïnvloeden.

Sms'jes

Destijds, en nu nog steeds in iets mindere mate, reguleerde de Cubaanse overheid het internet streng. Communicatie werd in de gaten gehouden en telefoons met een internetverbinding waren verboden.

USAID kreeg via een Cubaanse provider de telefoonnummers van alle Cubanen in handen en besloot een op sms gebaseerd sociaal netwerk op te zetten.

Het netwerk kreeg de naam ZunZuneo, straattaal voor het geluid van een kolibrie. Het was een directe verwijzing naar Twitter. Cubanen konden elkaar op het netwerk volgen en kregen updates van de personen die zij volgen via sms. Ook het versturen van updates ging via sms en was gratis, een belangrijke aantrekkingskracht van het netwerk.

ZunZuneo, en dus de Amerikaanse overheid, kon bovendien alle gebruikers een sms sturen met in eerste instantie informatie over sport en entertainment. Later zouden ook politieke berichten worden verstuurd.

Einde

Op het hoogtepunt gebruikten meer dan 40.000 Cubanen het netwerk. Alle banden van ZunZuneo met de Amerikaanse overheid waren zorgvuldig verborgen. Er werd gebruikgemaakt van buitenlandse servers en kantoren.

Uiteindelijk liepen de kosten van de gratis sms'jes te hoog op en slaagde ZunZuneo er niet in nieuw management aan te trekken en geld binnen te halen. In 2012 begon de dienst te haperen en verdween net zo plotseling als het gekomen was.

Wettelijk

Naar verluidt heeft de Cubaanse overheid ook geprobeerd de dienst offline te halen, maar de overheid wilde tegenover AP niet reageren. Het is onduidelijk of het geheime sociale netwerk in strijd is met Amerikaanse wetten.

USAID stelt dat de Cubaanse activiteiten legaal zijn: "We zijn een agentschap dat zich richt op ontwikkeling, niet op spionage. We zijn over de hele wereld actief om mensen hun fundamentele rechten en vrijheden te laten uitoefenen."