President Barack Obama heeft Rusland dinsdag gewaarschuwd dat er nieuwe sancties tegen het land zijn voorbereid mocht de situatie in Oekraïne verergeren.

Obama liet tijdens een persconferentie in Den Haag weten bezorgd te zijn over een mogelijke verdere militaire stappen van Rusland op Oekraïens grondgebied. 

"Het is nu aan Rusland om zich aan internationale regels te houden. Anders volgen er nieuwe stappen die een grote invloed zullen hebben op de Russische economie."

"De grote hoeveelheid Russische troepen aan de grens met het oosten van Oekraïne werkt intimiderend", aldus Obama. Hij voegde toe dat Rusland wel het recht heeft om hun troepen op eigen grondgebied daar te plaatsen waar het wil. 

Maandagavond vond in de marge van de nucleaire top in Den Haag een vergadering van de G7-landen plaats over de situatie in Oekraïne. Er werden na afloop nog geen nieuwe sancties aangekondigd.

Knoop doorhakken

Volgens Obama wordt wel bekeken welke impact potentiële nieuwe sancties zullen hebben. "Poetin moet een keuze maken. Hij is de president van Rusland en uiteindelijk is hij de persoon die de knoop moet doorhakken. Het zal geen makkelijke keuze zijn."

"We herkennen ons niet in wat er gebeurt op De Krim", zei Obama. Hij voegde toe dat het "bedenkelijke referendum" dat binnen twee weken werd georganiseerd absoluut niet valide is. Van een voldongen feit dat de Krim nu bij Rusland hoort is wat hem betreft nog geen sprake.

De Amerikaanse president vindt dat de Verenigde Naties het er snel over eens moet worden dat de annexatie van De Krim een illegale zet was van Rusland.

Volgens Obama is er geen enkel bewijs dat de minderheid van etnische Russen in Oekraïne bedreigd wordt. Vergelijkingen van de situatie in de Krim met de Kosovo-crisis in de jaren negentig gaan wat de Amerikaanse president betreft niet op.

Volgende stap

"We moeten opstaan voor de internationale orde en voor de vrede in Europa", aldus Obama. "Het heeft onze voorkeur om dit diplomatiek op te lossen. Maar we zijn klaar voor de volgende stap, als dat nodig is."

Obama stelde dat een simpele oplossing niet voor de hand ligt. "Maar de geschiedenis leert ons dat de loop van een conflict snel kan veranderen."  

"Rusland is een regionale macht die directe buurlanden bedreigd. Niet omdat Rusland krachtig is, maar uit zwakte. Wij hebben ook invloed op onze buurlanden, maar daar zijn we gewoon mee in gesprek. We hoeven ze niet binnen te dringen om ons gelijk te halen", zo sneerde Obama richting Poetin.

"Ruslands acties zijn een probleem. Maar het is niet het eerste veiligheidsprobleem van de Verenigde Staten. Ik maak me er nog steeds meer zorgen over de mogelijkheid dat een nucleaire bom afgaat midden in Manhattan", zo maakte Obama een bruggetje naar de nucleaire top, de reden waarom de president in Den Haag was. 

Rutte

Mocht het conflict zich naar een volgend niveau begeven, dan zal vooral de Russische economie via de sancties hard geraakt worden, zei premier Mark Rutte.

"Je kunt bij de sancties die op de ontwerptafel liggen niet garanderen dat ze de bevolking van Europa, Canada of de VS niet zullen raken", zei Rutte. "Maar we maken ze zo dat de sancties juist de Russische economie maximaal raken." Hij zei evenwel niet te verwachten dat de crisis escaleert in een militair conflict.

De Nederlandse premier zei na afloop van de persconferentie dat geprobeerd wordt "te voorkomen dat dit uitmondt in een grote handelsoorlog". 

Vijf dingen die u moet weten over de annexatie van De Krim

Alles over Oekraïne en de Krim in ons dossier

Tweede dag nucleaire top

Barack Obama zwaait naar de aanwezige pers. © ANP
Mark Rutte zwaait tijdens zijn vertrek bij het World Forum, na afloop van de Nuclear Security Summit (NSS). © ANP
Koningin Máxima vertrekt tijdens NSS2014 in Den Haag © NU.nl/Gera Nieland
De Amerikaanse president Barack Obama vertrekt bij het World Forum, na afloop van de Nuclear Security Summit (NSS). © ANP
De Amerikaanse president Barack Obama heeft Rusland dinsdag gewaarschuwd dat er nieuwe sancties tegen het land zijn voorbereid mocht de situatie in Oekraïne verergeren. © ANP
Hij liet tijdens een persconferentie in Den Haag weten dat hij zich zorgen maakt dat Rusland Oekraïne nog verder zal binnendringen. © ANP
"De Russen moeten hun troepen weghalen bij de Oekraïense grens", aldus Obama. © ANP
"Het is nu aan Rusland om zich aan internationale regels te houden. Anders volgen er nieuwe stappen die een grote invloed zullen hebben op de Russische economie." © ANP
Obama en premier Mark Rutte tijdens de slotverklaring op de laatste dag van de NSS. "Er is een grote stap genomen. De landen hebben een, om een metafoor te gebruiken, een doelpunt gemaakt om de wereld veiliger te maken. Maar we zijn er nog niet", aldus Rutte in een persconferentie. © ANP
"Er is uitzonderlijk werk verricht", aldus de Amerikaanse president Barack Obama. "Ik wil iedereen bedanken voor de gastvrijheid tijdens deze top. Mijn eerste bezoek aan Nederland was echt gezellig", aldus Obama, waarbij hij gezellig in het Nederlands uitsprak. © ANP
De IAEA is nu sterker dan voorheen, zo benoemde Obama één van de belangrijkste resultaten van de top. Hij sprak van een "fundamentele verschuiving" in de manier waarop door de internationale gemeenschap nu tegen nucleaire veiligheid aankijkt. "Maar zoals Mark al aangaf, we hebben nog veel te doen", aldus Obama. © Hollandse Hoogte
Premier Mark Rutte overhandigt officieel het voorzitterschap aan de Amerikaanse president Barack Obama tijdens de slotverklaring op de laatste dag van de nucleaire top. © ANP
De Amerikaanse president Barack Obama spreekt tijdens de slotverklaring © ANP
Premier Rutte in gesprek met Park Geun-hye, president van Zuid-Korea. © ANP
De Amerikaanse president Obama wijst premier Rutte op een fotomoment. © Obama, Rutte, NSS
De Chinese president Xi Jinping, VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon en de Amerikaanse president Barack Obama tijdens een groepsfoto. © ANP
De Belgische premier Elio Di Rupo, voorzitter van de Europese Commissie en voorzitter van de Europese Raad Herman van Rompuy. © ANP
De Amerikaanse president Barack Obama vertrekt vanaf hotel Huis ter Duin in Noordwijk op de tweede dag van de Nuclear Security Summit. © NU.nl/Richard Egmond van
Bondskanselier Angela Merkel kijkt naar een lege stoel, waar de Amerikaanse president Barack Obama had moeten zitten. © ANP
Koningin Maxima in gesprek met Ban Ki-moon, secretaris-generaal van de Verenigde Naties. © AFP
VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon (L) schudt de hand van minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans op de tweede dag van de Nuclear Security Summit (NSS). © ANP
Tegenstanders van kernenergie houden een protestactie bij uraniumverrijker Urenco in Almelo. De actievoerders gaan ervan uit dat de fabriek wordt bezocht door deelnemers van de nucleaire Industrietop in Amsterdam. Die top wordt gelijktijdig gehouden met de nucleaire top in Den Haag. © ANP
Premier Mark Rutte tijdens een vergadering op de nucleaire top. Om 16.00 uur geeft Rutte samen met president Obama een slotverklaring. © AFP
Bondskanselier Angela Merkel tijdens een onderonsje met de Finse president Sauli Niinisto.