Japan heeft dinsdag de aardbeving en de daarop volgende verwoestende tsunami van drie jaar geleden herdacht. 

Ongeveer 267.000 mensen wonen nog steeds in tijdelijke onderkomens, schrijft The Japan Times, als gevolg van het natuurgeweld dat ook de kernramp in Fukushima veroorzaakte.

''Ik wil zorgen dat mensen in de getroffen gebieden komend jaar de wederopbouw echt voelen'', zei premier Shinzo Abe.

De aardbeving met een kracht van 8,9 op de schaal van Richter vond plaats op 11 maart 2011 om 14.46 (lokale tijd) voor de kust.

Volgens de autoriteiten zijn er officieel 15.884 doden geteld. Ruim tweeduizend mensen worden nog altijd vermist. Zo'n 470.000 mensen moesten worden geëvacueerd.

Noorden

In het getroffen gebied in het noorden van het land hielden mensen hun eigen herdenkingen. In Minamisanriku kwamen mensen bijeen op de plek waar drie jaar geleden het rampenpreventiecentrum stond.

Grote delen van de stad aan de kust zijn verlaten. Van de 17.666 inwoners kwamen er 619 om het leven en worden nog 217 vermist.

Fukushima

De grootste problemen bij de kerncentrale van Fukushima, die in 2011 werd getroffen door de aardbeving en de tsunami, zijn nog altijd niet opgelost. Dat zegt Wim Turkenburg, emeritus hoogleraar Natuurkunde en Samenleving aan de Universiteit van Utrecht, tegen NU.nl. 

Van primair belang is het feit dat er geen structurele oplossing is gevonden voor de ontmanteling van de gesmolten kernen in de reactoren op het terrein van Fukushima. Japan heeft de hulp van de Amerikanen en andere internationale grootmachten ingeschakeld, maar de honderden ideeën die zijn aangeleverd hebben in de praktijk nog tot niets geleid. 

Radioactief water

Ook is er sprake van een overschot aan radioactief water: de brandstofstaven moeten gekoeld worden met water, dat vervolgens naar lagere delen van het overkoepelende gebouw sijpelt, waar het wordt opgepompt en deels gereinigd.

Dit water lekt ook deels via het grondwater in de zee, net als het water uit de grond rondom de centrale die al sinds het ontstaan van de kernramp vervuild is. 

Ondertussen worden in de vissen die worden gevangen in het zeewater bij Fukushima regelmatig verhoogde waardes radioactief cesium aantroffen.

Restaurants bij de Japanse ministeries serveren goedgekeurde vis uit een gebied dat voorheen verboden was voor vissers, maar vooral in het water in de directe omgeving van Fukushima zwemt nog veel vis met verhoogde radioactieve waardes. 

Toch ziet Turkenburg het radioactieve water in de zee vooral als een lokaal probleem. Hij denkt bijvoorbeeld niet dat de visvangst over de hele wereld zal lijden onder het lekken van radioactief water in de zee bij Fukushima. 

Bekijk beelden:

Vier vragen over Fukushima