Zweden gaat per direct het grote eiland Gotland in de Oostzee, op de vaarroute van en naar Rusland, militair versterken. Dat maakte het hoofdkwartier van de Zweedse strijdkrachten in Stockholm dinsdag bekend. 

Een woordvoerder wil niet zeggen om welke versterkingen het precies gaat, maar de zogenoemde 'incidentparaatheid' bestaat doorgaans uit minstens zes tot acht Saab JAS 39 Gripen-gevechtsvliegtuigen.

Mogelijk dat Zweden ook zijn tankpeloton op Gotland activeert. In dat geval worden de bemanningen vanaf het vasteland met Hercules-transportvliegtuigen ingevlogen.

Op het Oostzee-eiland staan veertien Leopard 2-tanks in een depot. Ze zijn er juist in 2013 naartoe gebracht, na eerdere zorgen van het Zweedse parlement over de Russische defensiedreiging.

De versterking komt op het moment dat de spanning tussen Rusland en Oekraïne hoog is opgelopen. Maar een Zweedse defensiewoordvoerder noemt het verplaatsen van eenheden naar Gotland ''heel normaal vanwege de grote Russische militaire bewegingen in het Oostzeegebied". Bij eerdere dergelijke acties bleven de Zweedse strijdkrachten echter op het vasteland.

In april 2013 was er zelfs een politieke rel. Toen reageerde de Zweedse luchtverdediging tijdens Pasen in het geheel niet op schijnaanvallen van Russische bommenwerpers en straaljagers op minder dan 40 kilometer van het Zweedse luchtruim op militaire doelen bij Stockholm.

Gotland

Gotland, dat 170 bij 35 kilometer groot is en op 3,5 uur varen van Stockholm ligt, is sinds het einde van de Koude Oorlog grotendeels gedemilitariseerd. Er is een tiental militairen gestationeerd, vooral om bij crisis de komst van troepen van het vasteland voor te bereiden. Verder zijn ongeveer 60 tot 150 reservisten oproepbaar.

Het enige bruikbare vliegveld ligt bij de eilandhoofdstad Visby, waarvan de ommuurde binnenstad Unesco-werelderfgoed is.

Op enkele zeemijlen van de oostkust van Gotland ligt de pijplijn Nord Stream, dat Russisch gas door de Oostzee om Oekraïne heen naar Duitsland en Europa brengt. Strategische experts binnen de Zweedse defensie protesteerden tegen de aanleg ervan zo dicht bij de Zweedse wateren, maar ze werden destijds door de politieke leiding teruggefloten.

Turkije

De Turkse luchtmacht heeft maandag acht F-16-straaljagers de lucht ingestuurd omdat een Russisch surveillancevliegtuig langs de Turkse Zwarte Zeekust vloog.

Volgens NAVO-lidstaat Turkije is het Russische vliegtuig niet in het Turkse luchtruim geweest.

Chronologie van de onrust in Oekraïne 

Vijf dingen die u moet weten over het conflict in Oekraïne

Alle berichten over Oekraïne