In het socialistische Venezuela wordt al sinds 12 februari tegen het economische wanbeleid van de regering gedemonstreerd.

De meeste demonstranten willen dat de regering opstapt, maar dat gaat de oude linkse aanhang van de regering weer te ver. Daarom is er geen uitzicht op een snelle oplossing.

Al meer dan een jaar staan de kranten er vol van en circuleren er filmpjes op het internet: rijen wachtende Venezolanen bij winkels, honderden meters lang, in de brandende tropenzon.

Er is een tekort aan dingen als melk, vlees, meel, toiletpapier, medicijnen en zeep. Er hoeft maar een gerucht te ontstaan dat ergens een partij melk is aangekomen of iedereen spoedt zich naar de bewuste plek. Niet zelden breken er vechtpartijen uit.

Weinig dollars

Het is een raar verschijnsel in het land met de grootste olievoorraden ter wereld en een olieprijs die al jaren hoog is. Maar Venezuela produceert buiten olie heel weinig zelf en moet bijna alles importeren.

Daarnaast heeft het met verschillende landen in de regio, waaronder Cuba,  een overeenkomst om de olie goedkoop te leveren. Het land loopt dus inkomsten mis.

Tegelijkertijd is de Venezolaanse munt, de bolívar, met meer dan 50 procent gedevalueerd. Gevolg: prijsstijgingen. Het leven wordt voor steeds meer mensen onbetaalbaar. Er zijn door misgelopen inkomsten en de devaluatie te weinig dollars om goederen te importeren.

Criminaliteit

En dan is er de criminaliteit: het aantal moorden in het Zuid-Amerikaanse land behoort tot de hoogste ter wereld. In 2013 werden er bijna 25.000 moorden gepleegd volgens mensenrechtengroepen. Overvallen op straat zijn schering en inslag.

Reden genoeg dus om de straat op te gaan en veranderingen te eisen. Het begon op 12 februari met de studenten. Die eisten vrijlating van studenten die eerder tijdens protesten waren opgepakt en die nog in de gevangenis zaten. De politieke oppositie sprong erop in. Het doel werd het vertrek van de regering.

Deze probeert de schuld van de malaise op anderen te schuiven. ''Criminelen houden voedsel achter zodat er tekorten zijn”, riep de minister voor vrouwenzaken. President Nicolás Maduro verklaarde: ''Ik laat me niet intimideren door de imperialistische Verenigde Staten, die achter deze protesten van fascisten zitten."

Grote gangmaker

De eerste dagen van de protesten vielen er drie doden bij confrontaties tussen de demonstranten en de politie. 

De autoriteiten vaardigden die eerste dagen een arrestatiebevel uit tegen oppositieleider Leopoldo López. Hij was de grote gangmaker achter de protesten, hij werd verantwoordelijk geacht voor het geweld en de doden en hij werd beschuldigd van een poging tot een staatsgreep. 

Aanvankelijk hield López zich schuil voor de autoriteiten. Maar na een paar dagen besloot hij tot een dramatische actie. Op 18 februari droeg hij de demonstranten op in het wit te verschijnen op een plein in de hoofdstad Caracas. 

López zou de stoet leiden naar het ministerie van justitie en daar zou hij zich overgeven aan de autoriteiten, hoewel de justitie volgens hem op de hand van de regering en dus onbetrouwbaar is.

Na een gepassioneerd afscheid van zijn vrouw gaf López zich over en werd hij in een arrestantenwagen gestopt. ''Hij zit in een cel van 2 bij 2 meter en spreekt geen andere gevangenen”, klaagde zijn vrouw tegen de pers.

Veel te verliezen

De studenten en de oppositie demonstreren iedere dag en de arrestatie van hun leider heeft hun motivatie vergroot. Maar zonder de steun van een deel van de oude aanhang van de overleden president Hugo Chávez gaan ze niet slagen, omdat ze geen meerderheid hebben.

De Chávez-aanhangers zijn teleurgesteld in Chávez' opvolger Maduro, maar zij hebben veel te verliezen. Chávez gaf hun subsidieregelingen, ze hebben toegang tot onderwijs en gezondheidszorg, ze krijgen een pensioen. Houden ze dat allemaal wel als de oppositie het roer weer overneemt? Niemand die dat kan garanderen.