Rusland mag "uitgebreide maatregelen'' nemen om de veiligheid van Russische burgers in Oekraïne te beschermen.

Dat bepaalde de Russische Raad van de Federatie (Eerste Kamer) zaterdag, nadat president Vladimir Poetin toestemming had gevraagd tot militair ingrijpen.

President Barack Obama van de Verenigde Staten heeft een "rode lijn overschreden'' toen hij Rusland waarschuwde niet in te grijpen, stelt parlementslid Joeri Vorobjov. "Hij heeft het Russische volk beledigd.''

De raad stemde unaniem voor militair ingrijpen. De beslissing ging gepaard met applaus.

Beschermd

De Russische burgers en militair personeel op het Oekraïense schiereiland de Krim mogen daardoor met militaire middelen worden beschermd, meldde persbureau Interfax.

Het feit dat het Russische parlement president Poetin heeft gemachtigd militair geweld te gebruiken in Oekraïne, betekent niet dat dat ook snel gebeurt. Dit heeft de Russische onderminister van Buitenlandse Zaken Grigori Karasin gezegd.

"De toestemming die de president heeft gekregen, betekent niet letterlijk dat dit recht snel zal worden gebruikt'', aldus Karasin.

Het Kremlin voegde daar later aan toe dat Poetin nog niet heeft besloten over militair ingrijpen in Oekraïne. Volgens zijn woordvoerder hoopt hij dat de situatie niet verder escaleert. Poetins besluit zal afhangen van de verdere ontwikkeling op de Krim. 

Afgesloten

Volgens de aanvraag van Poetin zijn de levens van Russische burgers in gevaar door de "extraordinaire'' situatie. In reactie op de beslissing heeft interim-president van Oekraïne Oleksandr Toertsjinov zaterdag zijn veiligheidsraad bijeengeroepen. Diverse bronnen meldden dat de Krim hermetisch is afgesloten.

Op de Krim werken militairen van de Russische Zwartezee Vloot uit Sebastopol al samen met de lokale veiligheidsdiensten. De meeste bewoners van de Krim zijn etnische Russen.

Rusland nam zaterdag al tal van strategische plaatsen op het schiereiland in. Russische militairen overmeesterden onder meer de luchthaven van de hoofdstad Simferopol, een basis van de grenswacht in Sebastopol en een antiraketbasis van de Oekraïense strijdkrachten in Jevparoija in het westen van de Krim.

Paraatheid

De autoriteiten in Kiev hebben laten weten dat hun strijdkrachten in opperste staat van paraatheid zijn gebracht. Presidentskandidaat Vitali Klitsjko riep zaterdag op tot een algemene mobilisatie in Oekraïne.Bij zo'n mobilisatie wordt het leger gevechtsklaar gemaakt voor een oorlog en mannen van weerbare leeftijd opgeroepen voor militaire dienst.

Krim

De Krim is een overwegend etnisch Russisch autonoom deel van Oekraïne. Het verzet zich tegen de nieuwe machthebbers in Kiev die zich richting de Europese Unie willen bewegen.

De anti-Russische krachten die een week geleden in Kiev de pro-Russische president Viktor Janoekovitsj verdreven, worden door veel Russisch sprekende Oekraïeners gezien als extremistische coupplegers.

Volgens de interim-minister van Defensie in Kiev heeft Rusland recent zesduizend militairen naar de marinebasis op de Krim gestuurd. De Oekraïense marine op de Krim is uitgeweken naar zee.

Locatie de Krim:


Grotere kaart weergeve

Betogers

In de oostelijke steden Charkov en Donjetsk hebben duizenden betogers zich verzameld om hun steun voor Rusland uit te spreken en zich te verzetten tegen de politieke omwenteling in de hoofdstad Kiev. De nieuwe premier Aksenov van de Krim vroeg zaterdag de Russische president Poetin al om hulp

Duitsland

Duitsland eist van Rusland "onmiddellijk volkomen duidelijkheid over de bewegingen en bedoelingen van Russische troepen op de Krim''. Dit zei de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Frank-Walter Steinmeier in een verklaring. Steinmeier beschouwt de ontwikkelingen van zaterdag als gevaarlijk.

Hij wil ook snel overleggen met zijn collega's van de Europese Unie over een gezamenlijk standpunt over de crisis in Oekraïne en het Russische ingrijpen op de Krim.

Grenzen

Steinmeiers Britse collega William Hague heeft zaterdag de Russische minister van Buitenlandse Zaken, Sergej Lavrov, gebeld en opgeroepen de situatie op de Krim "te de-escaleren''. Hij heeft naar eigen zeggen ook gevraagd de grenzen van Oekraïene te respecteren.

Kalmte

Robert Serry, adviseur van secretaris-generaal Ban Ki-moon van de Verenigde Naties voor Oekraïne, riep zaterdag in een verklaring op tot kalmte. Hij dringt er bij alle partijen op aan om terughoudendheid te betrachten om te voorkomen dat "de reeds gespannen situatie verder uit de hand loopt". 

Serry, voormalig ambassadeur voor Nederland in Oekraïne, verwees nog eens naar het overleg van de VN-Veiligheidsraad van vrijdagavond. De VN zijn volgens Serry van mening dat de eenheid en de territoriale integriteit van Oekraïne niet in twijfel mag worden getrokken. Hij roept op tot een dialoog tussen alle partijen.  Serry reist naar Genève, waar hij zondag verslag uitbrengt bij Ban Ki-moon. 

Agressie

Oekraïne bestempelt de opstelling van Rusland als een daad van directe agressie jegens de soevereiniteit van het land. Dat staat in een verklaring van interim-president Oleksandr Toertsjinov op de website van het parlement. Zondagochtend komt het parlement van het land bijeen. 

De interim-president en parlementsvoorzitter had zaterdag een telefonisch onderhoud met de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken John Kerry. Ze bespraken de gebeurtenissen op de Krim en de Russische 'pogingen tot militaire agressie', zo staat in de verklaring. 

Toertsjinov zegt te rekenen op de hulp van de 'strategische partners' van het land. Kerry zou gezegd hebben dat de Verenigde Staten 'altijd aan de zijde van de belangen van soevereine staten heeft gestaan en zal staan'. 

Veiligheidsraad

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties komt zaterdag om 20.00 uur (Nederlandse tijd) opnieuw in spoedvergadering bijeen om zich te buigen over de situatie in Oekraïne. Dit is in diplomatieke kringen in New York vernomen. De Britse delegatie had om de bijeenkomst gevraagd.

De ministers van Buitenlandse Zaken van de EU-landen komen maandagmiddag bijeen voor een ingelast spoedoverleg. Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken ziet de noodzaak voor een spoedbijeenkomst volledig en zal daarbij aanwezig zijn, zo liet zijn woordvoerder weten.

Volgens Ashton moeten alle partijen de eenheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne respecteren. Ze riep op tot een vreedzame oplossing. 

NAVO-secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen liet zich in soortgelijke bewoordingen uit. Volgens de Deen overleggen de landen van het bondgenootschao met elkaar om hun optreden te coördineren.

Referendum

De Oekraïense premier Aksenov liet weten dat een referendum over de onafhankelijkheid van de Krim is vervroegd van 25 mei naar 30 maart. Inwoners van het schiereiland mogen dan zeggen of de Krim autonoom onderdeel moet blijven van Oekraïne of verder moet in de federatie Rusland.

Achtergrond: Wordt de Krim weer Russisch?

Zes dingen die u moet weten over Oekraine 

Alle berichten over Oekraïne