Joelia Timosjenko, de vrijgelaten Oekraïense oud-premier, is zaterdagavond op Maidan, het centrale plein in de hoofdstad Kiev, als een held toegejuicht. 

Duizenden mensen verwelkomden haar op het plein (livebeelden), dat het centrum van de demonstraties tegen president Viktor Janoekovitsj is geworden.

Het plein is de kern van het drie maanden durende protest dat uitliep in bloedvergieten en president Viktor Janoekovitsj in het nauw drukte.

Timosjenko sprak het volk toe vanuit een rolstoel, zo meldt de Britse zender. De Oekraïense politica bracht haar detentie grotendeels door in het gevangenisziekenhuis vanwege gezondheidsproblemen, onder andere rugklachten.

Trillende stem

De oud-premier prees met trillende stem op haar beurt de betogers als ''eeuwenlange helden'' en zei dat Janoekovitsj gedwongen moet worden om naar Maidan te komen.

Zij riep de aanhangers van de oppositie op hun protest niet op te geven. ''Jullie hebben niet het recht om Maidan te verlaten. Jullie moeten blijven tot er politici zijn gekozen die vertrouwen verdienen. Wij moeten dit voltooien. Jullie hebben een nieuw land verdiend'', zei zij.

Janoekovitsj

"Een dictatorschap is ten einde gekomen", zo zei de 53-jarige Timosjenko volgens de BBC over de vlucht van Janoekovitsj uit Kiev. Eerder op de dag hield de grenspolitie een vliegtuig tegen met Janoekovitsj aan boord. Hij zou naar Rusland hebben willen vluchten, maar het toestel had geen toestemming om het land te verlaten.

Volgens bronnen werden agenten van de grenspolitie in het vliegtuig geconfronteerd met een groep gewapende mannen. In plaats van geldige papieren voor vertrek, boden de mannen geld aan. De agenten weigerden en zagen hoe de president uit het vliegtuig werd gehaald en in een gepantserde wagen werd afgevoerd.

De president is nu ergens in de buurt van de stad Donjetsk.

Een bron binnen de Oekraïense nationale veiligheidsdienst heeft tegenover persbureau Interfax verklaard dat de Oekraïense premier Nikolai Azarov wel naar Rusland is gevlucht.

Zwarte lijst

In en om het presidentieel paleis van Janoekovitsj zijn honderden documenten gevonden die vermoedelijk confronterend materiaal bevatten. Journalisten en oppositieleden kregen zaterdag de kans om zijn woning te betreden.

Naast een collectie voertuigen en boten, werd de schat aan documenten aangetroffen, waaronder een factuur van ruim 1,6 miljoen euro voor houten meubels in de theekamer van het paleis en ruim 1 miljoen euro voor planten. In een ander document staan foto's en namen van de protestgroep Femen, naar wat mogelijk een 'zwarte lijst' was van de president.

Aartsrivaal

Timosjenko heeft direct na haar vrijlating al aangekondigd zich kandidaat te stellen bij de presidentsverkiezingen die nog dit jaar worden gehouden.

De oud-premier was met een privévliegtuig van de oostelijke stad Charkov, waar zij in het gevangenisziekenhuis verbleef, naar de hoofdstad gevlogen. Op de luchthaven van Kiev liet ze volgens het onafhankelijke Russische persbureau Interfax weten dat degenen die achter het geweld zitten "moeten worden bestraft".

Timosjenko is de aartsrivaal van Janoekovitsj. Haar arrestatie in 2011 en daaropvolgende veroordeling voor ambtsmisbruik werden beschouwd als politieke wraakoefening. 

Chronologie van de onrust in Oekraïne | Zes dingen die u moet weten over Oekraine | De tegenstanders van de Oekraïense president |Alle berichten over Oekraïne