Op 31 januari vieren de Chinezen nieuwjaar, het begin van het jaar van het paard. NU.nl beantwoordt vijf vragen over het Chinees nieuwjaar.

Wat houdt het jaar van het paard precies in?

"Het is het jaar dat door de gele keizer aan het paard is toegewijd. Het paard is het zevende dier uit de cyclus van twaalf, waaruit de Chinese dierenriem bestaat", stelt Nhi Vuong, sinoloog en docent Chinese taal en cultuur aan het Erasmiaans Gymnasium.

De dieren zijn ook gekoppeld aan een van de vijf elementen: water, hout, aarde, vuur of metaal. Daardoor duurt het zestig jaar voordat een volledige rotatie heeft plaatsgevonden. Het grootste deel van 2014 staat in het teken van het houten paard.

Het jaar van het paard staat symbool voor zowel mentale als fysieke kracht, vooruitgang, succes, levendigheid en geluk.

Wat hebben de jaren met de dieren te maken?

Het gebruik van de dieren komt voort uit een folklore. "Het verhaal dat de legendarische gele keizer, Huangdi, een wedstrijd hield waarin de dieren zo snel mogelijk de rivier over moesten steken om zich bij hem te melden", zegt de sinoloog.

De legende beschrijft de volgorde waarin de dieren aankwamen bij de keizer als volgt: rat, os, tijger, konijn, draak, slang, paard, schaap, aap haan, hond en varken. Na het jaar van het paard volgt in 2015 dan ook het jaar van het schaap.

Deze legende is vooral gebruikt om tijd in te kunnen delen in een reeks van twaalf en zestig, voor het Chinese boerenbestaan dat zo'n vijfduizend jaar teruggaat.

 - (c)NU.nl/Jerry Vermanen

Wat vieren de Chinezen precies met het nieuwe jaar?

"Chinees Nieuwjaar wordt ook wel het lentefestival of lentefeest genoemd", vertelt Vuong. Daarmee wordt de nieuwe lente gevierd. Er wordt dan afgescheid genomen van het oude en mensen verwelkomen het nieuwe.

Het feest kan vergeleken worden met het westerse Kerstmis. Families komen samen op de dertigste van de twaalfde maanmaand, de laatste dag om samen uitgebreid te dineren.

Een maanmaand komt voort uit de maankalender. Gedurende het boerenbestaan, bijna vijfduizend jaar geleden, volgde men de maankalender. Deze werd ookwel de landbouwkalender genoemd. Een nieuwe periode begint met de nieuwe maan.

Wat zijn tradities tijdens het Chinese nieuwjaar?

Bij het familiediner waar veel zorg aan wordt besteed, worden mandarijnen, vis, selderij, zeewier en dumplings geserveerd.

Rode langwerpige papieren doeken, met de daarop de beeltenis van de deurgoden, worden opgehangen naast de deur om de goden te eren. Aan de kinderen wordt verteld dat vuurwerk wordt afgestoken om het kwaad tegen te gaan en daarbij het beest, 'Nian', te verjagen.

Op de eerste van de eerste maanmaand gaan de Chinezen bij familie en vrienden op bezoek met mandarijnen en rood envelopje, Hongbao, gevuld met geld. Ook kleden mensen zich in het rood, dit staat symbool voor geluk. Tijdens een groot festival in de stad worden traditionele dansen opgevoerd: de leeuwendans en drakendans. 

Wordt het gevierd in Nederland?

Ook in Nederland wordt het Chinees nieuwjaar gevierd; in Den Haag en Amsterdam op 1 februari, in Rotterdam op 5 februari.

Chinezen in het buitenland, uit onder andere Taiwan, Hong Kong, Zuid-Oost Azie en de rest van de wereld, vieren vele tradities, gebruiken en gewoonten uitbundiger uit dan Chinezen in de Volksrepubliek China.

Dit heeft te maken met de geschiedenis van de Volksrepubliek China, waarin tradities uit het oude China zijn verdwenen.

Overige bronnen: Fa Yin Chinese vereniging in Nederland, Jane Zhang (Directrice Chinese onderwijscentrum), Arjan Rijgersberg