Obama heeft een aantal veranderingen aangekondigd voor de NSA. De Amerikaanse veiligheidsdienst mag onder andere niet langer bondgenoten afluisteren.

Dat zei hij in een speech over de NSA. De aankondiging volgt op talloze onthullingen van Edward Snowden, waaruit onder andere bleek dat de Duitse bondskanselier Angela Merkel werd afgeluisterd.

Het bevel van Obama geldt voor tientallen staatshoofden. De Amerikaanse president laat nog wel ruimte voor speculatie, aangezien ministers en andere hoge ambtenaren niet specifiek genoemd worden.

Daarnaast mag de NSA niet langer ongebreideld metadata over telefoongesprekken verzamelen en doorzoeken. Het is de bedoeling dat de data, die al verzameld wordt door telefoonbedrijven, in het beheer komt van een derde, nog onbekende partij.

Als de NSA die data wil doorzoeken, heeft het eerst een bevel nodig van de rechter. Tijdens die hoorzitting zal een advocaat aanwezig zijn, die de publieke belangen vertegenwoordigd. Het gaat wel voornamelijk om metadata verzameld over Amerikaanse burgers. 

Jaarlijks wil de Amerikaanse president de spionage-praktijken onder de loep nemen met zijn adviseurs, om te kijken of er veranderingen nodig zijn.

Buitenland

Obama probeerde niet-Amerikaanse burgers nog wel gerust te stellen. De NSA bespioneert buitenlanders alleen als er tekenen zijn dat ze een bedreiging vormen voor de VS. Data die niet interessant blijkt voor de veiligheidsdienst, mag ook minder lang bewaard worden. 

Verder krijgen Amerikaanse bedrijven de mogelijkheid om meer informatie vrij te geven, over welke informatie ze moeten afstaan aan de overheid. Ondanks de ogenschijnlijk grote veranderingen in het verzamelen van telefoondata, ging Obama niet in op de vele andere programma's waar de NSA aan werkt.

Duitsland

De Duitse regering is blij met de toezegging van Obama. Een woordvoerder van de regering in Berlijn noemde het terecht dat veel mensen bezorgd zijn geraakt door de berichten over de activiteiten van de NSA. ''Tegen die achtergrond is de regering blij dat voortaan de bescherming van gegevens en de privacy ook van niet-Amerikanen beter worden gerespecteerd'', aldus de woordvoerder.

Voor de regering in Berlijn geldt dat ''op Duitse bodem het Duitse recht moet worden geëerbiedigd, ook en juist door onze nauwste partners en bondgenoten''.

EU

Ook de Europese Unie reageerde positief. Obama maakt duidelijk dat de terechte zorgen van de unie in Washington zijn gehoord, zei de woordvoerster van de Europese Commissie vrijdagavond. Zij sprak van het ''begin van een belangrijk proces om zich met de bezwaren van de unie bezig te houden''.

Julian Assange, oprichter van de onthullingssite WikiLeaks, is heel wat minder tevreden. Hij zei tegen CNN in Obama's reden ''een heleboel leugens'' te hebben gehoord. Hij wees erop dat de Amerikanen hun spionageactiviteiten niet beperken, ook al luisteren ze de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Britse premier David Cameron niet meer af.

Bekijk recente onthullingen en ander nieuws rondom NSA