Bij botsingen tussen aanhangers van de afgezette president van Egypte, Mohamed Mursi, en de oproerpolitie zijn dinsdag op de eerste dag van een referendum over de nieuwe grondwet zeker vijf doden gevallen.

De slachtoffers vielen in Nahya bij Caïro, Beni Suef honderd kilometer ten zuiden van Caïro en in de provincie Sohag, langs de Nijl in centraal Egypte.

In een voorstad van de hoofdstad Caïro ontplofte een bom voor een gerechtsgebouw.

Het referendum van dinsdag en woensdag is de eerste stembusgang in het land sinds de militairen in juli weer de touwtjes in handen namen. In 2012 vertrouwden ze Mursi van de Moslimbroederschap het presidentschap toe. 

Opkomst

Een duidelijke 'ja-stem' en een redelijke opkomst kunnen een stempel van goedkeuring betekenen voor de afzetting van de gekozen islamistische president Mohamed Mursi in juli en de gebeurtenissen daarna.

De inmiddels tot terroristische organisatie bestempelde Moslimbroederschap van Mursi, tegen wie zelf drie afzonderlijke processen lopen voor vergrijpen waar de doodstraf op kan staan, heeft opgeroepen tot een boycot.

Mursi's aanhangers hebben grote demonstraties aangekondigd, waarop de regering heeft gewaarschuwd dat hard zal worden opgetreden tegen iedereen die de stembusgang probeert te verstoren.

Vlak voordat het stemmen begon, klonk er een explosie bij een rechtbank in het Imbaba-district van Caïro, maar er vielen volgens de BBC geen gewonden. Het gebouw raakte licht beschadigd. De aanslag is vooralsnog niet opgeëist.

Militairen

In het hele land zijn 160.000 militairen en 200.000 politieagenten opgetrommeld om stemlokalen te bewaken en kiezers te beschermen. Het land is volgeplakt met affiches en billboards waarop kiezers worden opgeroepen 'ja' te stemmen. Posters en campagnes om de grondwet af te wijzen hebben tot arrestaties geleid.

De nieuwe grondwet verbiedt politieke partijen op religieuze grondslag, geeft vrouwen gelijke rechten als mannen en beschermt de status van de christelijke minderheid. Tegelijkertijd krijgt het leger een speciale status, doordat het zelf de minister van defensie mag aanwijzen, die acht jaar in functie kan blijven. Ook mogen burgers door militaire rechtbanken worden berecht.

De grondwet moet de weg vrijmaken voor presidents- en parlementsverkiezingen. Als een ruime meerderheid voor stemt, wordt verwacht dat legerleider Abdel-Fattah el-Sissi zich kandidaat zal stellen voor het presidentschap.

Achtergrond: Rechtszaak tegen Mursi

Overzicht: Egypte sinds de Arabische Lente

Dossier