Een Keniaan en een Ethiopiër zijn door het regionale samenwerkingsverband van Oost-Afrikaanse landen IGAD benoemd tot speciale gezanten voor Zuid-Sudan. 

Zij gaan proberen een begin te maken met het bemiddelings- en vredesproces tussen de Zuid-Sudanese president Salva Kiir en voormalige vicepresident Riek Machar. Dat heeft het Ethiopische ministerie van buitenlandse zaken bekendgemaakt.

Lidstaten van IGAD moeten ondertussen een omgeving creëren die beide partijen moet aansporen tot directe gesprekken.

Vorige week werd bekend dat de Zuid-Sudanese regering bereid is de vijandelijkheden jegens Machar en de zijnen te staken. De hoop is dat het komt tot een wapenstilstand. Machar pleit echter voor een onderhandeld staakt-het-vuren, waarbij ook moet worden gecontroleerd of de beide partijen zich er aan houden.

Oplossing

Het Ugandese ministerie van buitenlandse zaken maakte maandag bekend dat de Ugandese president Yoweri Museveni een bezoek heeft gebracht aan Zuid-Sudan 'in de geest' van de diplomatieke inspanningen van IGAD om een politieke oplossing te vinden voor de crisis.

"De regionale leiders, en ook die van Uganda, menen dat deze mannen om de tafel moeten gaan en in gesprek moeten gaan", aldus een woordvoerder van het Ugandese ministerie van buitenlandse zaken.

De invloed van Uganda in Zuid-Sudan is groot: elite-eenheden van het land zijn op verzoek van Kiir ingezet in Zuid-Sudan. Bovendien zijn Museveni en Kiir bondgenoten. Dat doet de vraag rijzen of Uganda wel een neutrale bemiddelaar kan zijn in het conflict. Zeker omdat Uganda naar verluidt vreest voor de gevolgen van een eventuele machtsgreep in Zuid-Sudan.

Evacuatie

Volgens Paddy Ankunda van het Ugandese leger zijn de Ugandese militairen alleen maar gestationeerd op de luchthaven van Juba om 'de evacuatie van burgers mogelijk te maken'.

Medewerkers van de Verenigde Naties zeiden echter tegen persbureau AP dat de Ugandese militairen de enige brug over de rivier de Nijl bewaken.

Gespannen

Hoewel het in de hoofdstad Juba rustig, is de situatie in andere delen van het land nog altijd gespannen. Philip Aguer, woordvoerder van het Zuid-Sudanese leger, zei dat de spanning onverminderd hoog is omdat Machar 'geen wapenstilstand wil sluiten'.

Strijders die loyaal zijn aan Machar hebben nog altijd Bentiu, de hoofdstad van de olierijke deelstaat Unity, in handen en er dreigt een aanval op Bor, de omstreden hoofdstad van de deelstaat Jonglei. "Er is een troepenmacht onderweg naar Bor", aldus Aguer.

Staatsgreep

Hoewel Kiir volhoudt dat de onrust het gevolg is van een poging tot een staatsgreep door militairen die Machar steunen, lijkt het conflict vooral voort te komen uit het ontslag van Machar als vicepresident eerder dit jaar.

Machar had toen kritiek op Kiir en noemde hem een dictator. Daarnaast maakte hij bekend mee te willen doen aan de presidentsverkiezingen in 2015.

Het geweld heeft inmiddels al 180 duizend dakloos gemaakt. Al ruim duizend mensen zijn door geweld om het leven gekomen.

Achtergrond: In Zuid-Sudan is altijd verdeeldheid