Een groep onderzoeksjournalisten en internetdeskundigen is een netwerk van klokkenluidersplatformen gestart om misstanden effectiever te kunnen aanpakken. Een decentrale benadering moet overheden buiten spel zetten.

De Associated Whistleblowing Press (AWP) werkt aan een netwerk van zelfstandige journalisten, die in samenwerkingsverbanden gelekte documenten verwerken. Daarbij gaat het ook om internationale samenwerking om zo grotere verhalen aan te kunnen kaarten.

"We willen corruptie, misbruik van macht en schendingen van mensenrechten aanpakken", zegt een van de twee oprichters Pedro Noel tegenover NU.nl. Binnen het netwerk worden werkgroepen opgericht, zoals Ljost in IJsland.

Decentraal

"Het grote probleem voor andere klokkenluidersinitiatieven is dat zij gecentraliseerd werken. Daardoor zijn ze kwetsbaar", stelt Noel, een van de oprichters van het platform. "Door werkgroepen op te richten die autonoom kunnen werken, maar wel internationale contacten hebben. Zo kunnen verhalen worden gedeeld."

"Door verhalen te kunnen splitsen tussen verschillende landen kun je ook beter lokaal nieuws maken", meent Noel. Als voorbeeld noemt hij het lekken van diplomatieke berichten door WikiLeaks. "Dat was uiteindelijk te groot en de verhalen werden niet vertaald naar de beleefwereld van mensen. Daardoor veranderde te weinig als gevolg van het lek."

Ruwe data

Bij Edward Snowden ging dat grotendeels wel goed. "Daar werd met lokale media gewerkt en dat was effectief", vindt Noel. Maar volgens hem is het probleem dat er onvoldoende ruwe data is gepubliceerd. Dat is belangrijk om onafhankelijkheid te bieden. "Iedereen moet zelf zijn of haar conclusies kunnen trekken."

Na het starten van de werkgroep IJsland werkt AWP aan het opzetten van een Spaanse werkgroep. Dat taalgebied is belangrijk voor het netwerk, omdat ook andere landen in Latijns Amerika kunnen worden bediend.

PubLeaks

Voor het lekken van informatie wordt gebruik gemaakt van de software van Global Leaks. Die software wordt ook gebruikt voor het Nederlandse klokkenluidersinitiatief van een aantal media, waaronder NU.nl, PubLeaks.

Een van de betrokkenen bij de IJslandse werkgroep is de voormalige woordvoerster van WikiLeaks en politci Birgitta Jónsdóttir.

Alle berichten over Wikileaks