ICC-aanklaagster wil uitstel proces Kenyatta

Hoofdaanklaagster Fatou Bensouda van het Internationaal Strafhof (ICC) wil uitstel van het proces tegen president Uhuru Kenyatta van Kenia, dat op 5 februari zou beginnen. 

Zij heeft de rechters donderdag laten weten dat zij haar bewijs nog niet rond heeft. Daarom wil de Gambiaanse nog nader onderzoek doen om meer bewijs te vinden.

De Kenyatta-zaak zou het eerste proces zijn tegen een staatshoofd in functie voor een van de internationale hoven in Nederland. Eerder zaten er alleen presidenten in het beklaagdenbankje die al van het pluche van de macht waren verdreven, zoals Slobodan Milosevic (Joegoslavië), Charles Taylor (Liberia) en Laurent Gbagbo (Ivoorkust).

Kenyatta is aangeklaagd voor zijn veronderstelde rol bij de geweldsuitbarsting na de omstreden verkiezingen in het Oost-Afrikaanse land in 2007. Toen kwamen zeker 1000 Kenianen om het leven; honderdduizenden werden van huis en haard verdreven.

Getuigen

Bensouda wijst erop dat de afgelopen weken een belangrijke getuige van de aanklagers heeft laten weten dat hij niet meer wil getuigen. Een andere getuige heeft toegegeven dat hij over een cruciaal punt heeft gelogen.

Bensouda hamert erop dat ''overwegingen buiten de rechtszaak om'' geen rol hebben gespeeld bij haar besluit. De Afrikaanse Unie oefent druk uit om Kenyatta zijn regeerwerk te laten doen in Nairobi.

Achilleshiel

De aanvraag van Bensouda legt weer eens een van de achilleshielen van het ICC bloot: het kan geen getuigen dagvaarden en is ervan afhankelijk dat zij vrijwillig in Den Haag voor de rechter verschijnen.

Dit in tegenstelling tot het eveneens in Den Haag gevestigde Joegoslavië-Tribunaal (ICTY), dat weigerachtige getuigen lange celstraffen en hoge boetes kan opleggen wegens ''minachting van het hof''. De leemte bij het ICC is dan ook volgens voormalig ICTY-rechter Kimberly Prost een ''ernstige zwakte in het systeem van internationale strafrechtspleging''.

Politie

Bijkomend probleem voor de aanklagers in de Kenyatta-zaak is dat de verdachte een president in functie is. Kenia is, als lidstaat van het ICC, verplicht ervoor te zorgen dat zijn politie getuigen beschermt.

Tegelijkertijd is de verdachte in de zaak de opperste baas van de politie. De ICC-aanklagers hadden dan ook nooit eerder zoveel problemen met het intimideren en afhaken van getuigen als in de Kenia-zaken.

Onderdak

Blijft de mogelijkheid een ander land te vragen een getuige al dan niet tijdelijk onderdak te geven om zo bescherming te bieden. Getuigen die weten dat zij niet naar Den Haag hoeven te komen, kunnen dan hoge eisen stellen qua onderdak of opleiding van de kinderen.

Bij het bureau van Bensouda heeft men dan ook de handen vol aan "witness maintenance": het contact met de getuige moet goed onderhouden worden om te zorgen dat hij of zij bereid blijft om naar Den Haag te komen.

Tip de redactie