De Noorse geheime dienst heeft de NSA geholpen bij het bespioneren van Russische politici, het leger en de energievoorziening van het land.

Dat blijkt uit documenten van klokkenluider Snowden die Noorse krant Dagbladet met de hulp van journalist Glenn Greenwald kon inzien.

De documenten zijn interne communicatie van de NSA, waarin de verregaande samenwerking met Noorse geheime dienst NIS wordt besproken. De documenten hebben de status topgeheim en dateren van 17 april 2013, een maand na een jaarlijks conferentie tussen de geheime diensten van de twee landen.

Een van de speerpunten in het het document, getiteld "wat de partner de NSA biedt", is toegang tot Russische doelwitten op het Russische schiereiland Kola. Daar heeft Rusland een belangrijke militaire basis waar meerdere duikboten strategisch gestationeerd zijn.

Olie

Ook verzamelt de NIS voor de NSA informatie over doelwitten van wederzijds belang. Het gaat dan voornamelijk om Russen die iets te maken hebben met het energiebeleid van Rusland, dat net als Noorwegen middels een staatsbedrijf naar olie boort in het hoge noorden.

Geheime dienst NIS zegt in reactie op de documenten dat van bedrijfsspionage geen sprake is. Ook beklemtoont NIS dat het document Amerikaans is, niet eerder door de Noren gezien en dat NIS niet alle punten in het document zou onderschrijven.

De groeiende militaire activiteit in Rusland maakt dat het hoge noorden voor de gehele Noorse overheid van belang is. Daarom kunnen naast het leger ook ministeries als dat van Olie en Energie informatie bij de NIS opvragen.

Contraspionage

Uit de documenten wordt ook duidelijk dat de Amerikaanse en Noorse geheime diensten technische en analytische data over militaire en civiele Russische doelwitten delen.

De samenwerking tussen de twee landen begon in 1952 en is sindsdien steeds uitgebreid. Door de noordelijke ligging van Noorwegen, vlakbij de Russische olievelden, is de samenwerking van "groot strategisch belang".

De Noren doen in dat gebied ook aan contraspionage omdat Russische geheime diensten daar opereren.

Succesverhalen

In de documenten wordt ook geschreven over succesverhalen, waarbij de NSA opmerkt dat de samenwerking met de NIS leidt tot "uitbreiding en verdieping van de uitwisseling van inlichtingen en nadruk op het delen van ontwikkelingen van Russische politieke doelwitten en kwesties op gebied van natuur en energie".

Welke informatie de VS en Noorwegen precies hebben uitgewisseld wordt in de documenten niet duidelijk, ook de militaire en civiele doelwitten worden niet bij naam genoemd.

Vijf vragen over aftapprogramma PRISM

Meer nieuws rond de afluisterpraktijken