Nelson Mandela begraven in Qunu

Na een kort gebed is de kist met het lichaam van de Zuid-Afrikaanse oud-president Nelson Mandela zondag ter aarde besteld op het landgoed van de familie Mandela in Qunu. 

Dit gebeurde aan het begin van de middag (Zuid-Afrikaanse tijd).

Helikopters met Zuid-Afrikaanse vlaggen en andere vliegtuigen vlogen tijdens de plechtigheid over de heuvel waar de kist werd begraven.

Militairen van een presidentiële garde in groene uniformen begeleidden het lichaam van Mandela naar zijn laatste rustplaats.

''Jij hebt waarlijk een lange mars naar de vrijheid gehouden'', zei methodistenbisschop Ziphozihle Siwa bij het graf. ''Nu heb je de ultieme vrijheid gevonden. In de boezem van je schepper. De almachtige God.''

Begrafenisplechtigheid

Met het meertalige nationale volkslied en een gebed ging zondagochtend de begrafenis van start. Ongeveer 4.500 mensen kwamen voor de speciale plechtigheid bijeen in een grote tent op het landgoed. Zo'n vierhonderd genodigden konden later op de dag bij het graf aanwezig zijn. De anderen volgden de uitvaart via een scherm in de tent.

Voor aanvang van de begrafenisceremonie losten militairen saluutschoten in Qunu, het plattelandsdorp in de provincie Oostkaap. Het lichaam van de 95-jarige Mandela werd eerder in de ochtend door militairen door het dorp begeleid naar de plaats van de plechtigheid. 

Vicevoorzitter Cyril Ramaphosa van de partij van Mandela, het ANC (Afrikaans Nationaal Congres) verwelkomde de gasten. "Ik denk dat iedereen het er over eens is dat de persoon die hier ligt, de beste zoon is die Zuid-Afrika ooit heeft gehad", sprak hij.

Een woordvoerder van de familie van Mandela bedankte de militaire artsen die Mandela hebben verzorgd in het ziekenhuis en zijn huis. 

Zuma

President Zuma eerde tijdens de ceremonie de bijzondere man die Mandela was. "Wat is het met deze man, dat zulke enorme emoties zijn losgekomen?", vroeg hij zich af. "Dat komt door zijn enorme goedheid." Zuma bedankte Mandela's familie voor het delen van 'Tata' "met ons en met de wereld".

Zuma zei dat Zuid-Afrika een lange en moeilijke tijd achter de rug heeft. Hij benadrukte dat Zuid-Afrika hard moet blijven werken aan de samenleving die Mandela voor ogen had. ''We willen je bedanken, omdat je alles bent geweest wat we wilden en nodig hadden in een moeilijke tijd. Je was alles wat we nodig hadden in de strijd tegen het racistische apartheidsregime.''

"Je blijft onze gids die onze lange weg naar het Zuid-Afrika van jouw dromen verlicht. We zeggen geen gedag, je blijft voor altijd in onze harten en hoofden."

Ahmed Kathrada, die jarenlang met Nelson Mandela gevangen heeft gezeten op Robbeneiland, nam op emotionele wijze afscheid van de oud-president. Tijdens de herdenkingsdienst zei hij dat hij een oudere broer heeft verloren.

Kathrada vertelde dat de afgelopen maanden heel moeilijk zijn geweest. Hij vertelde hoe hij de hand van zijn vriend had vastgehouden, toen hij Mandela voor de laatste keer in het ziekenhuis bezocht. ''Vaarwel mijn geliefde broer, mijn mentor, mijn leider'', zei Kathrada.

Bekijk een fragment van de speech van Zuma:

Bekijk deel 1 van Zuma's speech I Bekijk deel 2 van Zuma's speech

Aanwezigen

Behalve familieleden waren Zuid-Afrikaanse leiders, de Britse prins Charles, burgerrechtenactivist Jesse Jackson, zakenman Richard Branson en talkshowhost Oprah Winfrey naar de herdenkingsdienst gekomen.

De geestelijken bij de dienst waren methodisten, leden van een christelijke kerk die in de 19e eeuw is ontstaan als een vertakking van de anglicaanse kerk. Mandela en zijn familie zijn methodisten. Methodistenbisschop Ziphozihle Siwa zal de dienst met de zegen afsluiten.

Aartsbisschop Desmond Tutu, een goede vriend van Mandela zou aanvankelijk niet bij de begrafenis aanwezig zijn omdat hij niet uitgenodigd  zou zijn. Zaterdagavond werd bekend dat hij toch naar Qunu zou komen.

Voor zover bekend was namens Nederland niemand bij de begrafenis van Mandela aanwezig.

Rassenscheiding

Mandela wordt in binnen- en buitenland gezien als de man die Zuid-Afrika vreedzaam van de rassenscheiding heeft verlost. Als president schafte Mandela apartheid af en voerde gelijke rechten voor de zwarte bevolking in; prestaties waarvoor hij de Nobelprijs voor de Vrede kreeg.

Hij werd in 1994 de eerste zwarte president van het land. Zijn presidentschap duurde tot 1999 en gold niet als een groot succes, maar door de verzoening van bevolkingsgroepen wordt Mandela als de Vader des Vaderlands gezien van het moderne Zuid-Afrika zonder Apartheid.

Lees ook ons liveblog (gesloten)

Lees ook: Uitvaart Nelson Mandela in quotes

Afscheid Mandela in beeld l Afscheid in Quotes 

Overzicht week van rouw l Profiel Mandela | Dossier Mandela

Begrafenis Nelson Mandela

Ongeveer 4500 mensen verzamelden zich zondagochtend in het Zuid-Afrikaanse Qunu voor de begrafenis van Nelson Mandela. © AFP
Met het meertalige nationale volkslied en een gebed ging in het Zuid-Afrikaanse Qunu de begrafenisceremonie van start. © AFP
Voor aanvang van de begrafenisceremonie losten militairen saluutschoten in Qunu, het plattelandsdorp in de provincie Oostkaap. © AFP
De kist met het lichaam van Nelson Mandela op weg naar de tent in Qunu waar de begrafenisplechtigheid werd gehouden. © AFP
Militairen dragen de kist van Nelson Mandela. © AFP
Zuid-Afrikaanse militairen zondagochtend in afwachting van de begrafenisoptocht die de kist van Mandela door zijn geboortedorp Qunu zal leiden. © AFP
De kist met het lichaam van Mandela komt aan in de tent waar de plechtigheid plaats zal hebben. © AFP
Zo'n 4500 mensen woonden de begrafenisplechtigheid bij. © ANP
De ex-vrouw van Mandela, Winnie Mandela (tweede van links), de Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma en weduwe Graca Machel zaten vooraan bij de kist van Mandela. © AFP
Vicevoorzitter Cyril Ramaphosa van de partij van Mandela, het ANC (Afrikaans Nationaal Congres) heeft de gasten verwelkomd. © AFP
"Ik denk dat iedereen het eens is dat de persoon die hier ligt, de beste zoon is die Zuid-Afrika ooit heeft gehad", sprak hij. © AFP
Nandi Mandela, kleindochter van Nelson Mandela, spreekt tijdens de dienst in Qunu. © AFP
Ahmed Kathrada, die jarenlang met Nelson Mandela gevangen heeft gezeten op Robbeneiland, nam op emotionele wijze afscheid van de oud-president. Tijdens de herdenkingsdienst zei hij dat hij een oudere broer heeft verloren. © ANP
President Zuma eerde de bijzondere man die Mandela was. "Wat is het met deze man, dat zulke enorme emoties zijn losgekomen?", vraagt hij zich af. "Dat komt door zijn enorme goedheid." Zuma bedankt Mandela's familie voor het delen van 'Tata' "met ons en met de wereld". © AFP
Mandela's oudste dochter, Makaziwe Mandela, arriveert bij de tent in Qunu. © AFP
Kleindochter Ndileka Mandela arriveert bij de tent in Qunu om de uitvaartplechtigheid bij te wonen. © AFP
Voormalig president van Zuid-Afrika, Thabo Mbeki, wordt begroet voorafgaand aan de begrafenis van Nelson Mandela. © AFP
De Britse prins Charles schudt een man de hand voorafgaand aan de begrafenis van Nelson Mandela. © AFP
Aardsbiscchop Desmond Tutu, een goede vriend van Mandela zou aanvankelijk niet bij de begrafenis aanwezig zijn omdat hij niet uitgenodigd zou zijn. Zaterdagavond werd bekend dat hij toch naar Qunu zou komen. © AFP
De Franse voormalig premiers Lionel Jospin en Alain Juppe bij de plechtigheid. © AFP
De Amerikaanse presentatrice Oprah Winfrey bij de begrafenisplechtigheid. © AFP
De tent in Qunu waar de dienst voor de begrafenis van Mandela wordt gehouden. © AFP
Een Zuid-Afrikaan kijkt naar de tent in de verte waar de laatste eer wordt bewezen aan de oud-president. © AFP
Zuid-Afrikanen verzamelen zich in Qunu om de begrafenisceremonie buiten op schermen te kunnen volgen. © Getty Images
Qunu is de plaats waar Mandela opgroeide. Mandela stierf vorige week donderdag op 95-jarige leeftijd. Hij wordt in binnen- en buitenland gezien als de man die het land vreedzaam van de rassenscheiding heeft verlost. © Getty Images
Zulu voeren een traditionele dans uit op de heuvels van Qunu. © Getty Images
Hij werd in 1994 de eerste zwarte president van het land. Zijn presidentschap duurde tot 1999 en gold niet als een groot succes, maar door de verzoening van bevolkingsgroepen wordt Mandela als de Vader des Vaderlands gezien van het moderne Zuid-Afrika zonder Apartheid. © Getty Images
Militairen van een presidentiële garde in groene uniformen begeleiden Mandela naar zijn laatste rustplaats. © AFP
Het is een tocht van ongeveer een kilometer door de weilanden van Qunu. © ANP
Nelson Mandela is aangekomen bij zijn laatste rustplaats. In besloten kring is hij ter aarde besteld. © AFP

Lees meer over:
Tip de redactie