Wereldleiders betuigen medeleven na dood Mandela

Veel buitenlandse leiders hebben gereageerd op de dood van Nelson Mandela. 

De Britse koningin Elizabeth is ''diep bedroefd'' door de dood van Mandela. Ze stelt dat een vreemdzaam Zuid-Afrika de erfenis is van de oud-president. Prins Charles noemt Mandela ''de verlichaming van moed en verzoening". "Ik ben een van de miljoenen die inspiratie bij zijn leven vond", aldus de Amerikaanse president Barack Obama dodnerdagavond.

"Ik kan mijn eigen leven niet voorstellen zonder het voorbeeld dat hij met zijn leven stelde. Ik en mijn gezin tonen ons diepste medeleven en sympathie. Ik hoop dat de tijd die zijn familie de laatste weken met hem heeft gedeeld geluk heeft gebracht", gaat de president verder.

"We zullen niet snel een persoon als Mandela meemaken. Besluiten maken op basis van liefde in plaats van haat. Laten we dankbaar zijn dat Nelson Mandela heeft geleefd."

Mandela's strijd heeft miljoenen mensen geïnspireerd, onder wie Obama zelf: ''Mijn eerste politieke daad ooit was demonstreren tegen de apartheid.'' Obama zei dat hij veel geleerd heeft van Mandela. ''Zijn vrijlating deed mij beseffen hoeveel mensen kunnen bereiken als ze putten uit hoop en niet uit angst.''

Ook zijn vergevingsgezindheid tegenover degenen die hem hadden opgesloten is een voorbeeld voor de gehele mensheid, zei de Amerikaanse president.

Bekijk verschillende reacties van wereldleiders:

Inspireren

Paus Franciscus verwacht dat Nelson Mandela de Zuid-Afrikanen nog lang zal blijven inspireren om gerechtigheid en het algemeen belang in hun politieke ambities voorop te stellen. 

Hij prijst in een telegram aan president Jacob Zuma de donderdag overleden anti-apartheidsstrijder omdat die een nieuw Zuid-Afrika wilde grondvesten op de vaste fundamenten van de geweldloosheid, de verzoening en de waarheid.

Ban Ki-moon

VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon zegt over het overlijden: ''Een gigant voor rechtvaardigheid en een nuchtere menselijke inspiratie. Niemand deed meer in ons tijdperk voor de waarden en ambities van de Verenigde Naties. Ik zal zijn onbaatzuchtigheid en zijn diepe gevoel van een gemeenschappelijk doel nooit vergeten.''

De Britse premier David Cameron noemt Mandela ''een held van onze tijd''. Met hem is ''een groot licht uitgegaan in de wereld'', meldt Cameron in een eerste reactie via Twitter. Boven het kantoor van de premier in Londen wordt de vlag halfstok gehangen.

Desmond Tutu

Nelson Mandela steekt ''met kop en schouders uit'' boven zijn tijdgenoten. Dat schrijft de Zuid-Afrikaanse geestelijke Desmond Tutu, net als Mandela een prominent strijder tegen de apartheid, in een gastcolumn op de nieuwssite Allafrica.com.

''Een kolos van onberispelijke moraliteit en integriteit, de meest bewonderde en vereerde publieke persoon ter wereld.'' Zo ziet Tutu de overleden leider. Mandela is ''Zuid-Afrika's George Washington, het icoon van vrijheid en verbroedering en de onbetwiste grondlegger van het moderne, democratische Zuid-Afrika'', aldus de Anglicaanse bisschop.

In een uitgebreid artikel memoreert Tutu het leven van Mandela en zijn persoonlijke band met hem. ''Hij was niet alleen een geweldige gift aan de mensheid, maar gaf Zuid-Afrikanen en Afrikanen een goed gevoel over wie wij zijn. Hij gaf ons trots. God zij geloofd.''

Dalai Lama

De dalai lama, spiritueel leider van de Tibetaanse boeddhisten, stelt dat de wereld een groot leider heeft verloren "wiens standvastigheid en vastberadenheid een sleutelrol speelde bij het veiligstellen van vrede en verzoening na de apartheid, aldus de dalai lama.

"Nelson Mandela was een moedig man, een man van principes en onbetwistbare integriteit, een geweldige mens. Iemand over wie we oprecht kunnen zeggen: hij heeft een betekenisvol leven geleid. Op persoonlijk gebied zal ik een dierbare vriend missen, voor wie ik grote bewondering en respect heb. Zijn geest zal voortleven. De beste manier waarop we hem kunnen eren, is door ons op dezelfde manier in te zetten voor vrede en verzoening als hij deed.''

Poetin

"Mandela is een van de meest monumentale politieke figuren. Zijn naam is verbonden aan een tijdperk in de Afrikaanse geschiedenis", aldus de Russische leider Vladimir Poetin. 

De Britse koningin Elizabeth is ''diep bedroefd'' door de dood van Mandela. Ze stelt dat een vreemdzaam Zuid-Afrika de erfenis is van de oud-president. Prins Charles noemt Mandela ''de verlichaming van moed en verzoening". 

George W. Bush

Oud-president George W. Bush: ''Laura en ik vieren samen met het volk van Zuid-Afrika het leven Nelson Mandela. President Mandela was een van de grote krachten voor vrijheid en gelijkheid in onze tijd. Hij droeg zijn last met waardigheid en gratie en onze wereld is beter af met zijn voorbeeld. Deze goede man zal worden gemist maar zijn bijdragen zullen voor altijd voortleven.''​

"Met de dood van Nelson Mandela is een groot leider heengegaan", zegt de Japanse premier Shinzo Abe. "Hij heeft met ijzeren wil gevochten om de apartheid te beëindigen. Hij heeft bevolkingsgroepen in Zuid-Afrika met elkaar verzoend. Ik heb diep respect voor alles wat deze Zuid-Afrikaanse president heeft bereikt. Daarnaast hoop ik dat Zuid-Afrika de pijn snel verwerkt en verder gaat in zijn ontwikkeling."

Bill Gates noemt het overlijden op Twitter een "trieste dag". "Elke keer dat Melinda en ik Nelson Mandela zagen, inspireerde hij ons meer dan wie ook. Zijn gratie en moed hebben de wereld veranderd."

Xi Jinping

Ook de Chinese president Xi Jinping betuigt zijn medeleven: ''Zijn buitengewone bijdrage aan de ontwikkeling van onderlinge betrekkingen en het beëindigen van de apartheid wordt bijzonder geprezen. We hebben een staatsman van wereldfaam verloren.''

Profiel Mandela | Necrologie (video) | Reacties binnenland

Dossier Mandela | Liveblog (gesloten) | Mandela in beeld

Rouwen om Mandela

Winnie Mandela Madikizela en de Zuid-Afrikaanse president zondag bij een herdenkingsdienst voor Mandela in Johannesburg. © AFP
Winnie Mandela Madikizela komt zondag aan in Johannesburg voor een herdenkingsdienst. © AFP
Kerkdienst op zondag in Soweto. © AFP
Een meisje steekt zondagochtend een kaars aan tijdens een kerkdienst voor de overleden Mandela in Soweto. © AFP
De kerkdienst zondag in Soweto. © AFP
Zondag 8 december: Een vrouw houdt zondag tijdens een dienst in de Ethekwini Community Church in Durban haar vuist omhoog ter nagedachtenis aan Nelson Mandela. © AFP
Duizenden rouwenden betonen zaterdagochtend op verschillende plekken in het land hun eer aan de antiapartheidsstrijder die donderdag op 95-jarige leeftijd overleed. © AFP
Bloemen zaterdagochtend op het Mandela-plein in Johannesburg. © AFP
Een meisje legt zaterdag bloemen voor de woning van Nelson Mandela, in Johannesburg. © AFP
In Soweto wordt het leven van Mandela zaterdag gevierd. © AFP
Bloemen bij het huis van Nelson Mandela. © NU.nl/C. Brandsma
Rouwenden vieren vrijdagavond het leven van Mandela bij zijn vroegere huis in Soweto. © AFP
Een vrouw houdt vrijdagavond een kaars vast bij het vroegere huis van de overleden oud-president Mandela in Soweto. © AFP
Desmond Tutu leidt vrijdagochtend een mis in de St. George Cathedral na de bekendmaking van het overlijden van oud-president en anti-apartheidsstrijder Nelson Mandela op donderdagavond. © AFP
Een vrouw rouwt tijdens de mis in de St. Georges Cathedral in Kaapstad vrijdagochtend. © AFP
Desmond Tutu viert vrijdagochtend het leven van Mandela in de St. Georges Cathedral in Kaapstad. © AFP
Een vrouw omhelst Desmond Tutu in de St. George Cathedral. © AFP
Een man troost een vrouw tijdens de mis in St. George's Cathedral. © AFP
Een vrouw rouwt vrijdagochtend om het overlijden van Mandela in de Regina Mundi Church in Soweto. © AFP
Een Afrikaanse vrouw rouwt vrijdagochtend in de Regina Mundi Church in Soweto om het overlijden van de oud-president. © AFP
Het leven van Mandela wordt bij zijn oude huis in Soweto vrijdagochtend gevierd. © AFP
De Afrikaanse vlaggen hangen vrijdagochtend halfstok in Kaapstad. © AFP
Een man met een geel ANC-shirt rouwt vrijdagochtend om het overlijden van Mandela bij zijn huis in Johannesburg. © AFP
Bij het huis van de overleden Mandela in Johannesburg zijn mensen samengekomen om te rouwen. © AFP
Buiten het huis van Mandela in Johannesburg worden vrijdag kaarsen aangestoken. © AFP
De politie plaatst hekken bij het huis van Mandela, waar mensen vrijdag samen zijn gekomen om te rouwen. © AFP
Een vrouw voegt vrijdag een boodschap toe aan een poster van Mandela in Soweto. © AFP
In Johannesburg wordt het leven van Mandela gevierd. © AFP
Een Zuid-Afrikaans gezin houdt in de nacht van donderdag op vrijdag een foto omhoog van Mandela in Johannesburg. © AFP
Amerikaanse president Barack Obama laat zich donderdagavond uit over het overlijden. "Ik ben een van de miljoenen die inspiratie bij zijn leven vond." © AFP
"Ik kan mijn eigen leven niet voorstellen zonder het voorbeeld dat hij met zijn leven stelde. Ik en mijn gezin tonen ons diepste medeleven en sympathie. Ik hoop dat de tijd die zijn familie de laatste weken met hem heeft gedeeld geluk heeft gebracht." © AFP
Bij het huis van Nelson Mandela zijn mensen bij elkaar gekomen om de oud-president te herdenken. © AFP
Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma maakt het overlijden donderdagavond bekend. © AFP
Tijdens de toespraak van Zuma stonden veel buurtbewoners van Mandela buiten op straat, meldt Times Live. Inmiddels is de straat afgezet, meldt NOS-correspondent Elles van Gelder. © AFP
Politieauto's staan klaar in Johannesburg, waar Mandela overleed. © AFP
Meisje steken kaarsen aan voor het overlijden van Mandela. © AFP
Volgens correspondenten van de BBC wordt het lichaam van Mandela overgebracht naar een mortuarium in Pretoria. © AFP

Lees meer over:
Tip de redactie