Na de demonstraties, die al leidden tot enkele doden, heeft de Thaise premier Yingluck Shinawatra maandag bekendgemaakt haar parlement te ontbinden en nieuwe verkiezingen uit te schrijven. Waar komt de onrust in Thailand vandaan? 

Officieel is een omstreden en inmiddels door de senaat geblokkeerde amnestiewet de reden van de protesten. Maar op de achtergrond speelt meer.

Het is al een maand onrustig in Bangkok. Maar waar de protesten tegen Yingluck Shinawatra betrekkelijk vreedzaam begonnen, ging het later flink mis.

Betogers proberen sinds eind november regeringsgebouwen te bezetten, waarop de politie met geweld antwoordt. Vier mensen kwamen daar al bij om het leven. Leider van de protesten is Suthep Thaugsuban, voormalig vicepremier en een vooraanstaand lid van de Democratische Partij.

"Het gaat niet goed met die partij, die overigens niet zo heel veel met democratie van doen heeft", zegt Baas Terwiel, historicus en auteur van vele boeken over Thailand. "De partij wordt beheerst door rijken en heeft de laatste tijd met veel interne strubbelingen te maken gehad. Thaugsuban hitst nu het volk op in een poging de zittende premier af te zetten. Hij ziet in dat zijn partij de volgende verkiezingen anders nooit kan winnen."

Afgezette premier

De centrale figuur in de huidige ontwikkelingen, is misschien wel Thaksim Shinawatra. De broer van huidige premier Yingluck werd in 2006 na een militaire coup afgezet als premier. Omdat hem een rechtszaak wegens corruptie boven het hoofd hing, vluchtte hij naar Dubai.

Hij is later bij verstek tot twee jaar celstraf veroordeeld. Velen beschouwen zus Yingluck nu als de marionet van Thaksim. Terwiel: "Thaksim wordt door veel mensen nog op handen gedragen. Hij is een held. Hoewel hij steenrijk is, heeft hij veel aanhangers onder de armen. Hij spreekt hun taal. Als premier heeft hij een goed zorgsysteem ingevoerd. Daarnaast stelde hij geld beschikbaar aan kleine gemeenten om benodigde ontwikkelingen door te voeren."

Rechters

De aanhangers van de Shinawatra-familie worden de roodhemden genoemd. De huidige demonstranten zijn de geelhemden en steunen de Democratische Partij. De kloof tussen beide groepen is enorm. De roodhemden leven voornamelijk in het noorden van Thailand, het zuiden is overwegend 'geel’ gebied.

De rechterlijke macht bestaat voornamelijk uit geelhemden, een niet te onderschatten gegeven. Terwiel: "Zij hebben Thaksim veroordeeld. Als hij terugkeert naar Thailand, gaat hij geheid het gevang in. De amnestiewet had dat tegengegaan. Maar die is voorlopig geblokkeerd."

Het bijzondere is dat de amnestiewet ook Thaugsuban zou ontlasten. Hij wordt verantwoordelijk gehouden voor de dood van 92 demonstranten, die in 2010 op zijn bevel zouden zijn neergeschoten. Hij is daar tot op heden echter nooit voor vervolgd.

Het is voor Terwiel eens te meer het bewijs dat het Thaugsuban niet om de amnestiewet te doen is. "Hij wil alleen maar de premier ten val brengen. Overigens ben ik niet zo onder de indruk van Yingluck, hoor. Ik vind haar vrij naïef overkomen. Tot nu toe is ze ook niet erg kordaat geweest tijdens de demonstraties."

Democratie

Over haar broer is Terwiel positiever.

"Met hem heeft Thailand veel aan democratie gewonnen. Vroeger verkochten veel mensen hun stem. Thaksim heeft velen wakker geschud. Het land heeft een goede tijd onder hem gehad. Na zijn eerste verkiezing was hij de eerste premier in de geschiedenis die de volle vier jaar uitzat. Thailand begon langzaam van de democratie te proeven. Vandaar dat de partij van de rijken nu zo raar reageert."