Rode Khmer-kopstukken Nuon Chea en Khieu Samphan hebben donderdag alle aanklachten tegen hen ontkend. 

Beide mannen hielden een lang slotbetoog voor het door de VN gesteunde Cambodjatribunaal in Phnom Penh. Ze worden beschuldigd van genocide en misdaden tegen de menselijkheid. 

Partij-ideoloog Chea (82) zei dat hij het 'diepste berouw' voelt bij de dood van de 1,7 miljoen mensen waarvoor het regime verantwoordelijk wordt gehouden. Hij zei zijn troepen nooit opdracht te hebben gegeven 'mensen te mishandelen of te doden, ze voedsel te onthouden of genocide te plegen'. 

Oud-staatshoofd Samphan (87) zei dat 'het makkelijk is om te zeggen dat ik alles had moeten weten, alles had moeten begrijpen en dus had kunnen ingrijpen'. "Denkt u echt dat dit was wat ik wilde dat met mijn volk zou gebeuren?", zei hij. 

Chea bood, in tegenstelling tot Samphan zijn excuses aan de Cambodjaanse bevolking aan en zei dat hij 'morele verantwoordelijkheid' op zich neemt voor de doden. Hij herhaalde eerdere verklaringen in een poging zich te distantiëren van de daadwerkelijke misdrijven. 

Agrarische utopie

Kort nadat de Rode Khmer in 1975 Phom Penh had ingenomen werden ongeveer één miljoen mensen gedwongen de stad te verlaten. Ze werden naar het platteland gestuurd in een poging een communistische agrarische utopie te bewerkstelligen. 

Toen het experiment in 1979 ten einde kwam omdat Vietnam het land binnenviel, waren bijna twee miljoen mensen om het leven gekomen, meestal door gebrek aan voedsel, medische zorg, zeer slechte werkomstandigheden en executies. De lichamen werden gedumpt in ondiepe massagraven die nog altijd over het hele land verspreid liggen. 

De woorden van berouw van Chea boden de mensenmenigte die zich bij het tribunaal had verzameld weinig soelaas. "Hij probeert gewoon de rechtbank te belazeren zodat hij wordt vrijgelaten", zei Bin Siv Lang (56), die elf familieleden verloor tijdens het bewind van de Rode Khmer. "Als hij geen opdracht had gegeven mensen te doden, dan zouden zijn ondergeschikten niet hebben gedood." 

Directeur

Vorige week eiste het tribunaal een levenslange gevangenisstraf tegen de twee bejaarde verdachten. De uitspraak in het al twee jaar lopende proces wordt in de eerste helft van volgend jaar verwacht. Tot nu toe heeft het tribunaal pas één verdachte veroordeeld. Kaing Guak Eav, de vroegere directeur van de beruchte martelgevangenis Tuol Sleng, kreeg in 2011 levenslang. 

Oorspronkelijk stonden ook andere voormalige Rode Khmer-leiders terecht, maar de hoge leeftijd van de verdachten heeft zijn tol geëist. 

Ex-minister van buitenlandse zaken Ieng Sary overleed in maart en zijn vrouw Ieng Thirith, die minister van sociale zaken was, lijdt aan dementie. Het proces tegen haar werd in september 2012 stopgezet. Pol Pot, de grote leider van het Rode Khmer-regime, overleed in 1998.