De Nobelprijs voor de Vrede van 2013 is toegekend aan de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens, OPCW. 

Dat heeft het Noorse Nobelcomité vrijdag bekendgemaakt in Oslo. De OPCW wordt onderscheiden wegens zijn "buitengewone bijdragen aan het elimineren van chemische wapens", aldus het comité. 

De Nobelprijs heeft dit jaar een Nederlands tintje: het hoofdkantoor van de organisatie zit in Den Haag. 

De OPCW ziet toe op de naleving van de Chemische Wapenconventie. Dit verdrag werd twintig jaar geleden gesloten en trad in 1997 in werking. Het Nobelcomité is van mening dat dankzij de conventie en het werk van de OPCW het gebruik van chemische wapens in het internationale recht als taboe wordt gezien. 

''Recente gebeurtenissen in Syrië, waar opnieuw chemische wapens zijn gebruikt, hebben de noodzaak onderstreept om dergelijke wapens uit te bannen", stelt de jury. Momenteel is de organisatie nauw betrokken bij de inspanningen van de Verenigde Naties (VN) om de chemische wapens in Syrië te vernietigen. Syrië sluit zich overigens maandag formeel aan bij de OPCW.

Bekijk beelden van de bekendmaking

Erkenning

De directeur-generaal van de OPCW Ahmet Uzumcu​ zegt in een reactie tegenover de Noorse publieke omroep NRK dat hij in de onderscheiding erkenning ziet voor de inzet van zijn organisatie voor de vrede in de wereld. 

"Het is ook een erkenning van de inspanningen van onze medewerkers die nu in Syrië aan het werk zijn", aldus Uzumcu.

In een persconferentie stelt een woordvoerder van de OPCW dat de Nobelprijs een grote verandering voor de organisatie betekent. "Onze werknemers zullen deze prijs erkennen als een waardering voor hun voortdurende inspanningen en ze zullen er blij mee zijn dat hun daden op deze manier worden waargenomen." 

Op de vraag of de Nobelprijs voor de Vrede van invloed zal zijn op de huidige capaciteiten van de OPCW, legt de woordvoerder uit dat het hieraan helemaal niet schort. "De lidstaten dragen op dit moment al veel bij aan onze operaties en sommige van hen hebben toezeggingen gedaan dat ze onze capaciteiten verder zullen verhogen."

Kanshebbers

NRK meldde de toekenning eerder op de ochtend al op basis van bronnen bij het Nobelcomité. Vorig jaar maakte de omroep ook al voortijdig de winnaar (de Europese Unie) bekend van de prestigieuze Vredesprijs.

Over de mogelijke winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede is traditiegetrouw veel gespeculeerd. De 16-jarige Pakistaanse activise Malala Yousafzai (donderdag nog winnaar van de Europese Sacharovprijs) werd veel genoemd. Ook NSA-klokkenluider Edward Snowden en de Russische president Vladimir Poetin zouden kanshebbers zijn. 

Voorzitter van het Noorse Nobelcomité Thorbjørn Jagland wilde tijdens de persconferentie na afloop van de bekendmaking niet ingaan op de vragen over andere kandidaten. "We spreken alleen over de winnaar."

"Er zijn vele wegen naar vrede", aldus Jagland. 

Niet moeilijk

Jagland zei dat het dit jaar niet moeilijk was om de winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede te kiezen. Hij is er naar eigen zeggen van overtuigd dat de winnaar prima past in de historie van de vredeprijs.

''We zijn het geleidelijk eens geworden voor de laatste bijeenkomst en hadden geen behoefte aan extra vergaderingen. Het was een relatief makkelijk proces dit jaar en niet erg moeilijk om bij de winnaar uit te komen'', zei hij.

Reacties: Timmermans feliciteert Nobelprijswinnaar OPCW

Achtergrond: OPCW werkt aan terugdringen chemische wapens

Overzicht: Nobelprijs voor de Vrede in afgelopen tien jaar

Overzicht toekenningen l Dossier Nobelprijzen