Republikeinen en Democraten in de VS zijn het niet eens geworden over de financiering van de overheid, en daarom ging op dinsdag 1 oktober een deel van de overheid 'dicht'. Wat houdt een dergelijke 'shutdown' in?

Republikeinen en Democraten liggen al lange tijd in de clinch over Obamacare, een wet die er voor zorgt dat alle Amerikanen een zorgverzekering kunnen krijgen. Op dit moment zijn ongeveer 48 miljoen Amerikanen nog altijd niet verzekerd.

Eind september stemde het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, waar de Republikeinen de meerderheid hebben, over de financiering van de overheid. Een meerderheid van de afgevaardigden in het Huis heeft ingestemd met het plan om de begroting afhankelijk te maken van uitstel van Obamacare.

Dat betekent dat de overheid alléén groen licht krijgt om de nodige uitgaven tot december te verzorgen als de invoering van Obamacare een jaar wordt uitgesteld.

Senaat

Op maandagavond 30 september stemde de Senaat, waar de Democraten de meerderheid hebben, over het nieuwe plan van het Huis.

Het voorstel van het Huis werd, zoals verwacht, naar de prullenbak verwezen, waardoor de Senaat de bal terugkaatste naar het Huis.

Een lastminute oplossing voor de impasse bleef uit en daarmee verstreek de deadline voor een akkoord over de begroting. Daarom kan de overheid niet-essentiële overheidsdiensten niet langer financieren. 

Praktijk

In de praktijk betekent dat bijvoorbeeld dat ambtenaren niet naar hun werk kunnen, dat musea hun deuren moeten sluiten, en dat zaken als het aanvragen van een visum of het vernieuwen van een paspoort worden vertraagd.

Het is voor het eerst in zeventien jaar dat een shutdown plaatsvindt, al dreigde een dergelijke situatie in het verleden wel vaker. 

Willem Post, Amerikadeskundige bij het Clingendael-instituut, vindt dat de Republikeinen een gevaarlijk politiek spel spelen. ''Dit is een signaal van een verlamd politiek systeem.'' Als de shutdown slechts een dag duurt, is de schade te overzien, stelt Post. Maar als de situatie weken voortduurt, zoals nu het geval is, zijn de financiële gevolgen groot en dreigt reputatieschade voor de VS.

Bovendien zou de shutdown een voorbode kunnen zijn van een groter probleem: vóór 17 oktober moeten Republikeinen en Democraten tot een akkoord komen over de verhoging van het Amerikaanse schuldenplafond, anders kan het land rekeningen niet langer betalen. 

Zuiden

Volgens Post zijn vooral in het zuiden van de VS veel Amerikanen tegen Obamacare. Zij zien de wet als overheidsdwang; verkapt socialisme.

Ook benadrukt Post dat het voorgestelde systeem ingewikkeld is, en onbegrip leidt tot weerzin. In elke staat gelden straks andere regels en burgers moeten zich via een online marktplaats intekenen voor een zorgverzekering.

Obama kondigde nog aan dat hij zijn vetorecht zou inzetten als het wetsvoorstel zijn bureau zou bereiken, maar Post benadrukte al dat dat een onwaarschijnlijk scenario was: alleen als de Senaat ook had ingestemd met het nieuwe plan van het Huis, had Obama de kans gekregen om het te vetoën. De Democraten in de Senaat wilden echter geen politiek verlies leiden en ook als Obama zou vetoën, zou er geen akkoord zijn over de begroting.

Beweeg de cursor over het diagram om de duur te zien. Bekijk hier een grote versie. - (c)NU.nl/Jerry Vermanen