Nederlandse schatzoekers hebben dinsdagochtend toestemming gekregen om in de Beierse plaats Mittenwald proefboringen te doen naar een vermeende nazi-schat vol goud en diamanten.

Loco-burgemeester Karl-Heinz Schütz van Mittenwald (7.500 inwoners) bevestigt dat een vergunning is afgegeven voor enkele proefboringen in zijn gemeente. Over de plaats en het tijdstip waarop de Nederlandse operatie begint, wil Schütz geen nadere mededelingen doen.

''Wij leven hier weliswaar van het toerisme, maar we zitten niet te wachten op pottenkijkers'', aldus Schütz. ''Wij houden slechts van een afstand toezicht en laten de verantwoordelijkheid over aan de Nederlanders.''

De loco-burgemeester zegt niettemin een bijdrage te willen leveren aan de oplossing van het mysterie, dat vanuit Nederland leven is ingeblazen. In de Duitse media bestaat hoegenaamd geen belangstelling voor de zoektocht naar de verdwenen kostbaarheden.

Samenstelling

Leon Giesen, leider van het onderzoek naar de vermeende schat, wil dezer dagen beginnen met de proefboringen en mogelijk daaropvolgende opgravingen. Ook wordt geofysisch onderzoek gedaan om de samenstelling van de grond te analyseren.

Het benodigde materieel is onderweg naar het dorp, honderd kilometer ten zuiden van München. Wanneer de boringen worden uitgevoerd, wil Giesen uit vrees voor grote aandacht niet zeggen.

Giesen heeft op basis van journalistiek onderzoek van Karl Hammer, auteur van het boek Codebrekers, ontrafeld dat het geroofde goud en diamanten mogelijk bij een voormalig spoorwegemplacement in Mittenwald verborgen liggen. Proefboringen moeten daarover zekerheid bieden.

De kostbaarheden zouden daar in de nadagen van de Tweede Wereldoorlog zijn begraven, mogelijk in opdracht van Hitler of andere hooggeplaatste nazi's. De vindplaats zou gecodeerd zijn weergegeven in een muziekpartituur, die door Giesen is ontleed.

Ooggetuigen

De zoektocht naar de schat wordt volgens Giesen betaald ''door een kleine beweging van nieuwsgierigen''. Crowdfunding is volgens hem de basis voor de zoektocht.

Naar schatting vijfhonderd van die betalende nieuwsgierigen mogen zich 'schatkaarthouders' noemen. In ruil voor een donatie van vijftig euro krijgen zij als eerste informatie over de vorderingen. Daarom houdt Giesen, voormalige beroepsmuzikant (Toontje Lager), verhalenzoeker en documentairemaker (VPRO), zich het liefst afzijdig in de media.

Met de 25.000 euro van de schatkaarthouders en de 5.000 euro van een anonieme donateur, die het geofysisch onderzoek bekostigt, hoopt Giesen klaarheid te brengen in het mysterie rond de vermeende nazi-schat in Mittenwald.

Overtuigd

Giesen zelf is overtuigd dat het lukt: ''Ik ben bezig met de laatste stap van het grote 'volgens-mij-heb-ik-een-code-gebroken'-avontuur.''

De onderzoeksjournalist Karl Hammer werd in 2004 op het spoor gezet van verdwenen kostbaarheden, die vlak voor de val van het nazi-regime uit Berlijn naar een geheime plaats zouden zijn getransporteerd.

Verborgen

Volgens gepensioneerd historicus Gerard Aalders, voorheen werkzaam bij het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie, klopt het dat in de nadagen van het nazi-regime kostbaarheden als goud, diamanten en schilderijen uit Berlijn zijn verdwenen. ''Een deel is teruggevonden, een deel moet nog ergens verborgen liggen'', zegt Aalders, die het boek Eksters schreef over deze roof.

Of de theorie van Hammer en Giesen klopt, weet Aalders niet. ''Het is logisch dat je een verstopplek op een kaart aangeeft en dat ook in code doet. Maar ik ben geen cryptoloog.''

Giesen zegt dat de schatkaarthouders in elk geval geen aandeel krijgen in de eventuele schat. ''Je draagt bij aan de kosten van de proefboring. Je bent onderdeel van dit avontuur en misschien wel van de wereldgeschiedenis. Je moet dit niet doen voor het geld. Want dat wordt niks.''