De Egyptische interim-president Adli Mansour heeft woensdagmiddag voor een maand de noodtoestand afgekondigd in zijn land. 

Ook geldt er tussen 19.00 en 6.00 uur een avondklok in hoofdstad Caïro en enkele andere steden. Dat meldt Arabische nieuwszender al-Arabiya op gezag van de staatstelevisie van het Noord-Afrikaanse land.

De noodtoestand werd afgekondigd nadat door geweld tussen aanhangers van de afgezette president Mohamed Mursi en veiligheidstroepen vele tientallen mensen om het leven kwamen.

De Egyptische regering heeft eerder op de dag toegegeven dat in hoofdstad Caïro bij de ontruiming van twee kampen van de Moslimbroederschap, waaruit Mursi voortkwam, doden zijn gevallen. 

Het officiële landelijke dodental als gevolg van het politiek geweld woensdag is volgens het Egyptische ministerie van Gezondheid opgelopen tot zeker 278. Daarnaast zouden ruim 2000 mensen gewond zijn geraakt. De Moslimbroederschap spreekt van duizenden doden.

Opgestapt

Vice-president Mohamed ElBaradei is woensdagavond naar aanleiding van het geweld opgestapt. In een brief aan Mansour schreef hij: ''Ik bid God de Hoogste dat hij ons geliefde Egypte zal behoeden voor alle kwaad en dat hij de hoop en wensen van het volk moge vervullen." 

De Egyptische Minister van Binnenlandse Zaken, Mohamed Ibrahim, benadrukte woensdagavond in een televisietoespraak dat ingrijpen noodzakelijk was. Hij stelde dat de aanhangers van Mursi veelal gewapend waren, en de confrontatie zochten om chaos te scheppen. Volgens Ibrahim zijn bij het geweld 43 politieagenten omgekomen. 

Opgepakt

Bij de ontruiming van de kampen zijn volgens de autoriteiten leiders van de Moslimbroederschap opgepakt. Het zou onder meer gaan om de hooggeplaatste Mohamed el-Beltagi en om vicepresident Essam El-Erian van de Partij van Vrijheid en Gerechtigheid, de politieke tak van het broederschap.

Maar El-Erian ontkent via een bericht op Facebook dat hij en andere leiders zijn opgepakt, aldus al-Jazeera. "Beltagi en ik maken het prima."

Vanuit het Mursi-kamp heeft de zogeheten Anti-Coup Alliantie opgeroepen tot nationale protesten tegen "de legercoup".

Noodtoestand

De jongste onrust in Egypte is het gevolg van het afzetten van president en Moslimbroeder Mursi door het leger op 3 juli van dit jaar, dat weer volgde op protesten tegen diens gezag. Het was de tweede keer in relatief korte tijd dat een Egyptisch president het veld moest ruimen.

In februari 2011 vertrok Hosni Mubarak nadat op het Tahrirplein in Caïro achttien dagen lang onafgebroken werd gedemonstreerd tegen zijn autoritaire bewind dat onder meer dertig jaar lang de noodtoestand aanhield. 

De noodtoestand legitimeerde Mubarak om iedere vorm van oppositie te verbieden en censuur te plegen. Het vormde de juridische basis voor het opsluiten van tienduizenden gevangenen en het passeren van de in beginsel onafhankelijke rechterlijke macht.

Zorgen

EU-buitenlandchef Catherine Ashton zegt woensdag in een verklaring (pdf) het het verlies van mensenlevens, de gewonden en de verwoestingen in Caïro en andere plaatsen te betreuren. Ashton roept de veiligheidstroepen op zich uiterst terughoudend op te stellen.

Barack Obama laat weten dat hij het geweld in Egypte afkeurt. Via een woordvoerder zegt de Amerikaanse president dat "de wereld toekijkt bij wat er in Caïro gebeurt" en roept hij op tot terughoudendheid. Minister Kerry kwam woensdagavond met een vergelijkbare boodschap. Hij ging niet in op eventuele gevolgen van de ontwikkelingen in Egypte voor de Amerikaanse financiële steun aan het land. 

Nederlands minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans schrijft op zijn Facebook-pagina dat het geweld de problemen in het land alleen maar vergroot. "Onderhandelen moeten de partijen, een alternatief is er niet, want gelet op de verdeeldheid onder de Egyptische bevolking zijn ze tot elkaar veroordeeld", aldus de minister.

Tegen de BBC zegt de Britse buitenlandminister William Hague het geweld te veroordelen. Ook Hague roept de autoriteiten op terughoudend te zijn. 

Reisadvies

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken adviseert Nederlanders in Egypte aanwijzingen van de autoriteiten strikt te volgen.

Het ministerie doet dit in een woensdag aangepast reisadvies, waarin nog steeds alle reizen naar Egypte worden ontraden, behalve reizen naar vakantiebestemmingen aan de Golf van Aqaba en de Rode Zee. 

Liveblog (gesloten) | Achtergrond: Politieke patstelling in Egypte

Overzicht: Egyptenaren dwingen opnieuw vertrek president af

Achtergrond Mursi l Achtergrond Mansour l Dossier Egypte