De Amerikaanse president Barack Obama belooft meer openheid over de spionagepogramma's van de VS. Ook komt er meer toezicht en zal beter naar burgerrechten worden gekeken als spionagetechnieken worden toegepast.

Obama deed deze uitspraken vrijdagavond (Nederlandse tijd) tijdens een persconferentie in Washington.

Hij beloofde samen met het congres te gaan werken aan stappen om het vertrouwen in het Amerikaanse spionageprogramma te herstellen.

De president wil daarnaast kijken naar technieken die het mogelijk maken om misbruik van de vergaarde informatie te voorkomen. "Ik heb er vertrouwen in dat het programma op dit moment niet wordt misbruikt", stelde hij.

Gewone burgers

Obama benadrukte tijdens de persconferentie dat Amerika geen interesse heeft in het bespioneren van 'gewone burgers'. Hij uitte begrip voor de critici die zich zorgen maken over burgerrechten.

De stappen die Obama wil zetten, beginnen met het geven van meer openheid over spionageprogramma's. Zo moet het Ministerie van Justitie meer documenten openbaren en uitleggen wat de wettelijke basis is wanneer spionage wordt toegepast.

Ook komt er een website met meer informatie zodat Amerikanen en de rest van de wereld kunnen zien wat de VS doet op het gebied van informatievergaring. "Het is waar dat we significante middelen hebben. Daarbij is het zo dat de VS meer zelfbeheersing toont dan andere landen, waaronder onze luidste criticasters", stelde de president.

Rechtbanken

De Amerikaanse regering gaat verder de manier aanpassen waarop de geheime rechtbanken functioneren. Zo moet naast veiligheid ook worden gekeken naar burgerrechten en privacy. Als onderdeel hiervan moet de NSA een medewerker gaan aanstellen die zich specifiek bezig zal houden met deze onderwerpen.

Verder komt er meer controle vanuit het Amerikaanse congres over de inlichtingen- en veiligheidsdiensten.

De president erkent de rol van mensen 'die vechten voor privacy en burgerrechten' en stelt dat ook zij 'Amerikanen zijn die van ons land houden'. Zij zijn volgens hem ook patriotten.

Snowden

Volgens Obama is de bron van de lekken, Edward Snowden, geen klokkenluider te noemen. De manier waarop Snowden informatie over het spionageprogramma Prism naar buiten bracht, was schadelijk voor de VS en er zouden andere manieren zijn geweest om alarm te slaan.

Daarnaast zou Snowden volgens Obama op iets hebben gewezen dat al zou worden verbeterd. "Ik vroeg al om een herziening van inlichtingendiensten voor de onthullingen van Snowden", stelt hij. Die zouden uiteindelijk hetzelfde resultaat hebben gehad.

Volgens Obama blijkt uit de onthullingen van Snowden en uit andere berichten dat er geen misbruik wordt gemaakt van de informatie die naar buiten is gebracht. Critici richten zich volgens hem vooral op de mogelijkheid tot misbruik. De kans dat zoiets gebeurt is echter klein, omdat er ook waarborgen zijn om dit te voorkomen.

Wel begrijpt Obama dat het gebrek aan informatie een verkeerd beeld van een 'Big Brother' kan oproepen.

Bekijk een deel van Obama's speech:

Vijf vragen over de Amerikaanse internetspionage

Alles over PRISM in ons dossier