Veel wereldleiders hebben bezorgd gereageerd op de staatsgreep in Egypte, waar het leger woensdag president Mohamed Mursi heeft afgezet. 

De Amerikaanse president Barack Obama zei ''zeer bezorgd'' te zijn. Hij riep op snel een nieuwe gekozen burgerregering in te stellen.

Obama zei ook dat hij opdracht heeft gegeven om te bekijken of de staatsgreep gevolgen heeft voor de Amerikaanse steun aan het leger van Egypte.

De Europese Unie wil een snelle terugkeer van de democratie in Egypte, zei EU-buitenlandchef Catherine Ashton. ''Ik dring er bij alle partijen op aan om zo spoedig mogelijk terug te keren naar het democratische proces, waaronder het houden van vrije en eerlijke verkiezingen en de goedkeuring van de grondwet'', aldus Ashton, die alle partijen opriep terughoudend te zijn.

Verkiezingen

Het Europees Parlement riep op om zo snel mogelijk vrije en eerlijke verkiezingen te houden in Egypte. ''Het Europees Parlement maakt zich diepe zorgen over de situatie in Egypte na de militaire interventie'', zo begint de resolutie. De Europarlementariërs benadrukken dat ''de macht zo snel mogelijk moet overgaan naar democratisch gekozen burgers''.

Het EP spreekt zijn solidariteit uit met allen die democratische aspiraties van hun land omarmen. De dialoog aangaan met alle partijen is de enige manier om aan de verdeeldheid in het land een einde te maken, menen de Europarlementariërs.

De voorzitter van het EP, Martin Schulz, riep alle partijen op hun verantwoordelijkheid te nemen, terughoudendheid te betrachten en bereidheid te tonen om te werken aan een verzoening en compromis. ''Confrontatie moet vervangen worden door dialoog.''

Ban Ki-moon

Ook de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Ban Ki-moon, riep op tot kalmte en terughoudendheid. Hij vindt dat ervoor moet worden gezorgd dat rechten als vrijheid van meningsuiting en vergadering behouden blijven.

''Veel Egyptenaren hebben met de protesten hun diepe frustraties en legitieme bezorgdheid geuit'', zei Ban, die de coup niet veroordeelde. ''Tegelijkertijd is het altijd reden tot zorg als het leger zich inmengt in de aangelegenheden van een staat'', aldus de VN-topman.

Saudi-Arabië reageerde verheugd op de coup. Koning Abdullah feliciteerde Adli Mansour, de vervanger van Mursi. Ook de Verenigde Arabische Emiraten verwelkomden de verandering in Caïro.

Rasmussen

NAVO-topman Anders Fogh Rasmussen dringt er op aan dat alle partijen zich in Egypte moeten inspannen voor een democratisch gekozen regering. ''Op dit kritieke moment is het van vitaal belang dat alle partijen samenwerken om de democratie te versterken.''

Rasmussen zei diep bezorgd te zijn over de situatie in Egypte. Hij is bezorgd over de berichten over geweld en dodelijke slachtoffers. Hij onderstreepte dat Egypte een belangrijke partner van de NAVO is en een zeer belangrijke speler in het Midden-Oosten. ''Wij volgen de situatie nauwgezet.''

Hij riep iedereen op om terughoudend te zijn en geen geweld te gebruiken, maar de mensenrechten, ook die van minderheden, te respecteren.

De NAVO-topman wilde niet ingaan op de vraag of het ingrijpen van het leger een militaire coup was of niet. ''Ik denk niet dat die discussie nu het belangrijkste is. Belangrijker is het vinden van een oplossing.'' Rasmussen verwacht niet dat de onrust in Egypte over zal slaan naar andere landen in de regio.

APK

De Turkse regeringspartij AKP heeft de militaire staatsgreep in Egypte ''teken van achterlijkheid'' genoemd. Turkse media meldden donderdag dat AKP-woordvoerder Hüseyin Celik de coup fel heeft veroordeeld en westerse landen verweet de coup te steunen.

''Sommige westerse landen hebben niet aanvaard dat de Moslim Broederschap de macht kreeg in Egypte.''

Van Baalen

De leider van de VVD in het Europees Parlement, Hans van Baalen, vindt dat het leger in Egypte zijn verantwoordelijkheid heeft genomen door de president af te zetten. zo schrijft hij op zijn website.

''De Egyptische militairen hebben hun verantwoordelijkheid genomen om verdere ontsporing van de Moslimbroederschap en hun voorman Morsi te voorkomen'', vindt de lijsttrekker van de liberalen bij de Europese verkiezingen volgend jaar. President Mohamed Morsi werd woensdag door het leger afgezet.

Volgens Van Baalen moet de EU nauw gaan samenwerken met het nieuwe interim-bewind ''om de stabiliteit in het Middellandse Zeegebied te garanderen''.

Die woorden werden niet door iedereen gewaardeerd. ''Dat de wijze waarop Mursi het land regeerde niet overeen komt met wat wij onder democratie verstaan is helder, maar om nu het leger te gaan roemen dat zij hier een eind aan maken is een stap te ver'', vindt GroenLinks-Europarlementariër Judith Sargentini.

''Democratie loopt niet via een legertop, maar via verkiezingen. Dat in dit geval een president ten val komt die zeker niet mijn stem zou krijgen, doet daar niks aan af.''

Overzicht: Egyptenaren dwingen opnieuw vertrek president af

Profiel: Mursi geen president van alle Egyptenaren  l Dossier Egypte