President Abdullah Gül van Turkije heeft maandag opnieuw afstand genomen van zijn partijgenoot premier Recep Tayyip Erdogan.

Democratie is meer dan alleen verkiezingen, zei de president volgens Turkse media. ''Wij leven in een open maatschappij en mensen moeten uiteenlopende meningen kunnen uiten, als dat maar met wederzijds respect gebeurt'', zei Gül.

Erdogan riep maandagmiddag zijn aanhangers op tot kalmte en weet de golf van protesten tegen hem en de regering aan extremisten.

De islamitische AK-Partij heeft bij drie verkiezingen achtereen haar aanhang zien toenemen en heeft het volk achter zich, zei de premier.

Politie

In het weekeinde zou de president hebben ingegrepen, nadat Erdogan had gezegd dat de politie tegen demonstranten op het Taksimplein in het centrum van Istanbul zou blijven optreden.

Volgens Turkse media belde Gül daarop met het ministerie van Binnenlandse Zaken en de gouverneur van de betrokken provincie. Kort daarop trok de politie zich terug en trokken tienduizenden betogers het plein op.

Ook maandagavond was het weer onrustig rond het Taksimplein in het centrum van Istanbul. Duizenden betogers zwaaiden met rode vlaggen en vaandels en riepen 'Tayyip, treed af'. De politie vuurde voor de vierde achtereenvolgende avond traangasgranaten af om betogers bij het kantoor van Erdogan in de wijk Besiktas te verspreiden.

Oppositie

De leider van de belangrijkste oppositiepartij CHP, Kemal Kılıcdaroglu, sprak later op maandag met Gül over de protesten. De CHP-leider vroeg de president in te grijpen. Gül kan onder meer besluiten tot een speciale kabinetszitting over de kwestie of het parlement bijeenroepen.

''Ik zei dat de taal van Erdogan de incidenten doet escaleren in plaats van kalmerend werkt'', aldus Kılıcdaroglu over zijn gesprek met Gül. ''Ik zei dat de president belangrijke taken heeft.''

Timmermans

Minister Frans Timmermans (Buitenlandse Zaken) betreurt dat de politie in Turkije geweld heeft gebruikt tegen demonstranten.

''Daarbij is door politiemensen excessief geweld gebruikt. Dat betreur ik zeer. Demonstraties horen bij democratie, evenals de vrijheid van meningsuiting en mediavrijheid. Op dit vlak heeft Turkije nog een hele weg af te leggen. Ik hoop dat de rust snel weerkeert'', aldus Timmermans, die stelde dat hij het goed vond dat EU-buitenlandcoördinator Catherine Ashton ook haar zorgen heeft uitgesproken over het geweld in Turkije.

Verenigde Staten

De Amerikaanse minister van Buitenlandse zaken, John Kerry, is bezorgd over het ''buitensporige gebruik van geweld door de Turkse politie'' tegen betogers. Hij riep de politie op terughoudend te reageren en zei dat de Verenigde Staten het recht van de Turken om vreedzaam te protesteren krachtig ondersteunt.