Het Joegoslavië-Tribunaal heeft Jovica Stanisic donderdag vrijgesproken van de aanklacht van oorlogsmisdaden.

Hij was baas van de Servische geheime dienst DB ten tijde van president Slobodan Milosevic. Hij was aangeklaagd dat hij in die functie had geholpen bij het organiseren van de ''etnische zuiveringen'' in de buurlanden Kroatië en Bosnië van 1991 tot 1995.

Ook zijn medeverdachte en ondergeschikte Franko Simatovic is op alle punten van de aanklacht vrijgesproken. De rechters achtten weliswaar bewezen dat Stanisic (62) en Simatovic (63) speciale eenheden hebben laten trainen die meevochten in Bosnië en Kroatië.

Die operaties in de buurlanden hebben Stanisic en Simatovic mede georganiseerd en gefinancierd. De rechters achtten ook bewezen dat daar op grote schaal misdaden zijn gepleegd, zoals moorden, seksueel misbruik en deportaties.

Volgens de aanklagers hebben eenheden onder controle van de twee verdachten ook meegedaan aan de massaexecuties na de val van Srebrenica.

Bevel

De strafkamer achtte echter niet bewezen dat Stanisic en Simatovic het bevel tot deze misdaden hebben gegeven of dat zij wilden dat deze misdaden zouden worden gepleegd. Tevens hadden Stanisic en Simatovic niet de leiding bij de operaties in de buurlanden.

Ook is er volgens de rechters geen bewijs dat het tweetal onderdeel was van een gezamenlijk crimineel plan, samen met Milosevic en de leiders van de Serven in Bosnië en Kroatië, Radovan Karadzic en Milan Martic. Volgens de aanklagers had dat plan tot doel moslims en Kroaten te verdrijven uit de gebieden die de Serven voor zichzelf claimden.

Betrokken

Volgens het vonnis was de betrokkenheid van Stanisic en Simatovic bij dat veronderstelde plan mogelijk beperkt tot de wil tot behoud van controle over een bepaald gebied, maar zonder criminele intentie.

Reacties

In Kroatië is met verbijstering gereageerd op de vrijspraak. Media in het land constateren dat met de vrijspraak in wezen ook de republiek Servië is vrijgesproken. In Servië overheerste juist tevredenheid.

Media in Kroatië wezen op de hoge straffen die woensdag nog werden uitgesproken tegen zes Bosnische Kroaten, waarbij voormalig president Tudjman in de motivering van de uitspraak werd genoemd als ''leider van een gezamenlijke criminele organisatie”.

Pervers

Advocaat Luka Misetic van de Kroatische generaals Ante Gotovina en Mladen Markac, die eerder al door het tribunaal werden vrijgesproken, noemt de vrijspraak van de Serviërs ''uitermate pervers”. Het betekent volgens hem feitelijk dat alleen Kroatië betrokken was bij misdaden in Bosnië.

De krant Jutarnji List in Zagreb schrijft zuur dat voorzittend rechter Alphons Orie van de kamer die de twee Serviërs vrijsprak dezelfde is die Gotovina en Markac aanvankelijk tot hoge straffen had veroordeeld.

Teleurgesteld

In Bosnië werd vooral bitter op de vrijspraak gereageerd. Voorzitster Bakira Hasecic van de organisatie Vrouwen-Oorlogslachtoffers zei teleurgesteld te zijn en noemde de vrijspraak ''een politiek vonnis waarmee de Veiligheidsraad zich aan de zijde van de agressor heeft geschaard”.

Ook voorzitster Hatidza Mehmedovic van de vereniging ''Moeders van Srebrenica” zei alle vertrouwen in het tribunaal kwijt te zijn. Volgens haar moet de hele Balkan zich nu zorgen maken over de vrijspraak. ''Sommige individuen zullen denken dat het loont om genocide te plegen”.