25 jaar cel voor ex-premier Bosnische Kroaten

Het Joegoslavië-Tribunaal heeft oud-premier Jadranko Prlic (53) van Herceg-Bosna woensdag veroordeeld tot 25 jaar cel wegens oorlogsmisdaden.

Herceg-Bosna was het ministaatje dat de etnische Kroaten uitriepen tijdens de oorlog in Bosnië van 1992 tot 1995.

De oorlog tussen de Bosnische Kroaten en de Bosnische moslims bereikte in 1993 zijn hoogtepunt, met de vernieling van de wereldberoemde Ottomaanse brug in Mostar en de massaslachting van Ahmici, waar meer dan 100 moslimdorpelingen werden vermoord.

Voorzittend rechter Jean-Claude Antonetti (Frankrijk) schetste een gruwelijk beeld van de misdaden waarvan moslims van 1992 tot 1994 het slachtoffer werden. Het leger van Prlic moordde, martelde, verkrachtte en plunderde op grote schaal.

Gemarteld

Enkele moslims werden een hele nacht gemarteld, voordat zij overleden. Bij een moslim werd een oor afgesneden. De katholieke Kroaten vernederden moslims door hen te dwingen christelijke gebeden uit te spreken. Tijdens gevechten met het door moslims gedomineerde Bosnische regeringsleger van president Alija Izetbegovic werden moslims als menselijk schild gebruikt.

Veel moslims werden zo verdreven uit Herceg-Bosna. Het doel was in die gebieden voor een Kroatische bevolkingsmeerderheid te zorgen of de moslims helemaal te verdrijven. Sommige moslims werden in hun pyjama hun huis uit gejaagd. Voor dit soort beleid ontstond tijdens de oorlog in Bosnië-Herzegovina de term 'etnische zuivering'.

Tudjman

De leiding van Herceg-Bosna kreeg daarbij niet alleen steun van de regering van de Kroatische president Tudjman. De regering van Kroatië, dat op 1 juli toetreedt tot de EU, ''controleerde'' het Bosnisch-Kroatische leger terwijl de misdaden werden gepleegd.

Naast Prlic werden vijf andere hoge politieke en militaire leiders van Herceg-Bosna veroordeeld. Zij kregen celstraffen variërend van 10 tot 20 jaar. De zes verdachten zeiden allemaal onschuldig te zijn. De VN-aanklagers hadden 40 jaar geëist voor Prlic.

VN-aanklager Kenneth Scott zei woensdag dat het Joegoslavië-Tribunaal nooit eerder de rol van Tudjman bij oorlogsmisdaden in Bosnië zo duidelijk heeft veroordeeld.

Aanklacht

Tudjman overleed in 1999 voordat toenmalig hoofdaanklaagster Carla Del Ponte van het tribunaal een aanklacht tegen hem rond had. Scott gaf leiding aan het team van de aanklagers in het proces tegen Jadranko Prlic, oud-premier van Herceg-Bosna, het ministaatje dat de etnische Kroaten voor zichzelf claimden binnen Bosnië-Herzegovina.

Dat proces begon op 26 april 2006 en was een van de langste en meest complexe in de geschiedenis van het tribunaal, dat maandag zijn 20e verjaardag vierde. Er zijn 206 getuigen gehoord en bijna 10.000 bewijsstukken ingebracht. De schriftelijke motivering van de uitspraak telt maar liefst 2629 pagina's.

Mostar

De rechters stelden tevens vast dat de vernietiging van de brug van Mostar door Bosnisch-Kroatische tankbeschietingen in strijd was met het oorlogsrecht.

De vernieling van de brug tussen het Kroatische en het moslimgedeelte van de stad had een hoge symbolische waarde. De brug, die op de Werelderfgoedlijst van de Unesco staat, is weer opgebouwd en in 2004 heropend.

Gemengde reacties

In voormalig Joegoslavië is verschillend gereageerd op de veroordeling van zes Bosnische Kroaten door het Joegoslavië-Tribunaal.

Zij kregen in totaal 111 jaar gevangenisstraf voor oorlogsmisdaden die zij hebben begaan. Premier Nermin Niksic van die Federatie is tevreden over het vonnis.

''Ik heb zelf gevochten en ik weet heel goed wat er in de oorlog allemaal is gebeurd. Dit vonnis schept daar nu voor iedereen definitief duidelijkheid over”, aldus Niksic, die zelf moslim is.

Politiek

Petar Zelenika, voorzitter van de organisatie van Kroatische veteranen van Herceg-Bosna, bestempelt de uitspraak van de rechters als politiek.

''Wij Kroaten worden veroordeeld omdat we ons hebben verdedigd tegen de moslims. Alsof alleen wij slechte dingen hebben gedaan en alleen wij concentratiekampen hadden.''

In Kroatië zelf overheerst de ontzetting over het feit dat, net als in de zaak van de twee uiteindelijk vrijgesproken Kroatische generaals, opnieuw de overleden oud-president Franjo Tudjman wordt genoemd als leider van een ''gezamenlijke criminele organisatie'' waartoe ook de zes veroordeelden behoorden.

Tip de redactie