De Venezolaanse president Hugo Chávez is overleden. 

Dat heeft vicepresident Nicolás Maduro dinsdag bekendgemaakt in een televisietoespraak. 

De socialistische president leed aan kanker in de onderbuik. 

Maduro werd omringd door regeringsfunctionarissen toen hij het nieuws bekendmaakte. Volgens Maduro heeft Chávez rond 16.30 uur lokale tijd zijn laatste adem uitgeblazen, 'na een twee jaar durende strijd tegen een taaie ziekte'.

Bidden

Dinsdag werd bekend dat het erg slecht ging met de 58-jarige Chávez. Maduro droeg de Venezolanen toen op te bidden voor de president, die onder andere kampte met complicaties als ademhalingsproblemen en een ernstige luchtweginfectie.

Venezuela zal binnen dertig dagen gaan stemmen over een nieuwe president. Dat maakte de Venezolaanse minister van Buitenlandse Zaken, Elias Jaua, dinsdagavond bekend. Tot die tijd treedt vice-president Maduro op als waarnemend president.

Foto

De flamboyante Chávez, sinds 1999 aan de macht en altijd prominent in de media, was sinds de laatste ingreep tegen zijn ziekte op Cuba niet meer in het openbaar gezien. Eind januari werden nog wel foto's verspreid waarop Chávez te zien was, samen met twee dochters.

Vorig jaar won Chávez opnieuw de presidentsverkiezingen, maar hij was zo ziek dat hij niet geïnaugureerd kon worden in januari.

Eigenlijk zouden de nieuwe verkiezingen toen al moeten zijn uitgeschreven, maar het Venezolaanse hooggerechtshof oordeelde dat dat niet nodig was. Voor zijn laatste operatie wees Chávez Maduro aan als zijn plaatsvervanger en opvolger.

Zaterdag onderging Chávez een zware chemokuur. Hij is de afgelopen anderhalf jaar vier keer geopereerd.

Gevangenis

Chávez werd in 1954 geboren in een arme familie op het platteland van Venezuela. Als kind wilde hij schilder worden, en later honkballer in de Amerikaanse profcompetitie.

In 1992 leidde Chávez als legerofficier een mislukte coup tegen de zittende regering. Hij belandde in de gevangenis, maar kreeg in 1994 amnestie.

Chávez ging vervolgens de politiek in en won in 1998 de presidentsverkiezingen. Bij zijn aantreden als staatshoofd in 1999 beloofde hij de armoede te bestrijden en de corruptie aan te pakken.

Chavéz nationaliseerde als president vele buitenlandse bedrijven. De theorieën van Simón Bolivar, die in de 19e eeuw tegen het imperialisme streed, legden de basis voor zijn socialistische gedachtegoed.

Talkshow

De verhalen uit zijn jeugd gebruikte hij steevast in zijn politieke uiteenzettingen. Gecombineerd met zijn charisma smeedde hij een sterke band met een groot deel van Venezuela's arme bevolking. Velen zagen hem zelfs als een soort familielid.

Dat werd nog eens versterkt door zijn niet aflatende mediaoptredens. Chávez had zelfs een eigen talkshow Aló Presidente.

Zwavel

De linkse populist bemoeide zich ook graag met andere landen. Vooral de kapitalistische Verenigde Staten, bestuurd door president George W. Bush, moesten het destijds ontgelden. Zo zei Chávez in 2006 bij de Verenigde Naties over Bush: ''Gisteren was de duivel hier. Precies hier. En het ruikt hier vandaag nog steeds naar zwavel.''

Leger

Het leger van Venezuela heeft na het overlijden van Chávez trouw beloofd aan vicepresident Maduro. Venezolaanse legerleiders verschenen live op televisie om bekend te maken dat ze achter Maduro en het parlement staan.

Maduro moet het bij de nieuwe verkiezingen waarschijnlijk opnemen tegen oppositieleider Henrique Capriles. Die verloor in oktober de verkiezingen van de populaire Chávez.

Capriles riep op tot eenheid onder de Venezolanen. Hij condoleerde de familie en aanhangers van de socialistische president.

Barack Obama

De Amerikaanse president Barack Obama sprak zijn steun uit voor het Venezolaanse volk.  ''In deze uitdagende tijd van het overlijden van president Hugo Chávez, benadrukken de Verenigde Staten hun steun aan het Venezolaanse volk en het belang van het ontwikkelen van een constructieve relatie met de Venezolaanse regering."

''Nu Venezuela aan een nieuw hoofdstuk van zijn geschiedenis begint, blijven de Verenigde Staten zich inzetten voor het beleid de democratische beginselen, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten te bevorderen.''

Mark Rutte

Ook minister-president Mark Rutte reageerde op het overlijden van Chávez: ''Onze gedachten gaan uit naar het Venezolaanse volk en de regering."

Rutte: "Wij wensen hen sterkte bij het verwerken van dit verlies. Venezuela is als buurland van het Koninkrijk een belangrijk land voor Nederland. Onze landen hebben nauwe banden: historisch, cultureel en economisch. Aan die relaties hechten we waarde, vandaag en in de toekomst.''

Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken sprak zijn medeleven uit met de regering en het volk van Venezuela tijdens een debat in de Tweede Kamer. De dood van Chávez heeft de bevolking van het Zuid-Amerikaanse land ''enorm geraakt''. Het is duidelijk dat de overleden president kon rekenen op zeer brede steun, zei de bewindsman.

Suriname

De Surinaamse minister van Buitenlandse Zaken, Winston Lackin, verwacht dat het Surinaamse volk op gepaste wijze medeleven zal tonen aan de Venezolanen. ''Ons hart gaat uit naar de kinderen en overige familie van Hugo Chávez, maar zeker ook naar het Venezolaanse volk.''

Volgens Lackin is er sinds het aantreden van Desi Bouterse als president in 2010 een nauwe band ontstaan tussen Suriname en Venezuela. Ook de persoonlijke relatie tussen Chávez en Bouterse is in die korte periode hechter geworden, zegt Lackin.

Goede vriend

In november 2010 bracht Chávez een bliksembezoek aan Suriname. Tegen een verslaggever van de lokale nieuwssite DWT Online zei Lackin dinsdagavond dat Suriname in de Venezolaanse president 'een goede vriend' heeft verloren.

Suriname en Venezuela hebben diverse samenwerkingsovereenkomsten. De belangrijkste daarvan is de Petro-Caribe deal. Volgens deze afspraak koopt Suriname olie van Venezuela, maar hoeft het land niet direct alles te betalen.

Suriname kan het geld dat het hiermee bespaart, inzetten voor ontwikkelingsprojecten. Lackin geeft in zijn verklaring aan dat het overlijden van Chávez geen invloed heeft op die afspraak. Die bevestiging heeft hij van Maduro.

Begrafenis 

Chávez zal vrijdag worden begraven in het bijzijn van genodigden uit heel Latijns-Amerika. Tot vrijdag zal het lichaam van de dinsdag overleden Venezolaanse president opgebaard liggen.

Ook is er zeven dagen van rouw afgekondigd. Het stoffelijk overschot zal woensdag vanuit het ziekenhuis naar een militaire academie worden gebracht.

Link naar de live-uitzendingen van staatsteleviziezender van Venezuela

Anti-Amerikaanse Chávez grillig en autoritair