De vliegramp van 12 mei 2010 nabij de luchthaven van de Libische hoofdstad Tripoli was volgens een Libisch onderzoeksteam het gevolg van menselijk falen.

Dat blijkt donderdag uit het langverwachte rapport naar de oorzaak van het voor 70 Nederlanders fatale ongeval.

De piloten van het Afriqiyah Airways-vliegtuig werkten niet goed samen. Bovendien waren ze mogelijk vermoeid en afgeleid door druk radioverkeer.

Het vliegtuig kwam volgens het rapport bij de landing te laag aanvliegen, waarop de dienstdoende co-piloot in opdracht van de piloot de landing probeerde af te breken. Dit blijkt uit gegevens op de vluchtrecorders. "Niet dalen", "te dicht bij de grond om te landen" en "omhoog trekken", zijn de laatste waarschuwingen die vlak voor het neerstorten werden afgegeven.

Onduidelijkheid

Op het fatale moment heerste er in de cockpit onduidelijkheid over wie het toestel bestuurde. Het lijkt erop dat de piloot ingreep zonder zijn co-piloot daarvan op de hoogte te stellen en de twee bestuurders vervolgens langs elkaar heen werkten. Wat zeker is, is dat de noodzakelijke doorstart hierdoor niet is uitgevoerd. 

Hoe de miscommunicatie precies ontstond wordt uit het rapport niet geheel duidelijk, ook houden de onderzoekers slagen om de arm bij het opsommen van foutieve handelingen door het vliegend personeel. Het lijkt erop dat er twijfel was over de positie van het toestel ten opzichte van de grond, of dat de neus per ongeluk omlaag werd gedrukt in plaats van omhoog getrokken.

Voorts zeggen de Libische onderzoekers te denken dat zowel de piloot als de co-piloot niet vertrouwd waren met de procedure voor het oplossen van het verkeerd aanvliegen op een landingsbaan. Ook wordt eraan getwijfeld of de vliegers wel de verplichte landings-checklist hebben doorlopen.

In het rapport wordt verder genoemd dat het weerbericht dat de piloten tijdens de vlucht hadden doorgekregen niet zou kloppen. Het bleek onverwacht mistig te zijn.

Nabestaanden

Het door een Libische onderzoekscommissie gemaakte eindrapport over de ramp werd al meerdere keren aangekondigd. De Nederlandse Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) gaf in november vorig jaar feedback aan de onderzoekers op basis van een conceptrapport.

De OVV reageert pas in het openbaar als alle nabestaanden over de inhoud van het rapport zijn ingelicht, zo laat een woordvoerder desgevraagd weten. Vrijdag is er een bijeenkomst waarop nabestaanden van de omgekomen Nederlanders een toelichting krijgen op de bevindingen van de onderzoekers.

Minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans zegt te hopen dat "dit rapport de nabestaanden een beetje helpt hun verdriet een plaats te geven''.

Vertraging

Formeel had het rapport allang afgerond moeten zijn, maar het Libische onderzoek naar de oorzaak van de ramp liep ernstige vertraging op door de opstand tegen oud-dictator Muammar Kaddafi en de daaruit voortgekomen burgeroorlog en politieke transitie in 2011.

Bij het vliegtuigongeluk met de Airbus van Afriqiyah Airways nabij de luchthaven van Tripoli kwamen zeventig Nederlanders om het leven. In totaal overleden 103 van de 104 inzittenden, een destijds 9-jarige Nederlandse jongen uit Tilburg overleefde de ramp als enige.

Overzicht: Het laatste half uur van vlucht 771

Locatie van de vliegramp in 2010:


Grotere kaart weergeven

Feitenoverzicht vliegramp Tripoli

Nabestaanden opgelucht door rapport

Berichtgeving uit 2010 over de vliegramp in Tripoli