AMSTERDAM - De Amerikaanse president Barack Obama pleit voor een hoger minimumloon en investeringen in infrastructuur, onderwijs en wetenschap.

Dat zei hij dinsdag (lokale tijd) tijdens zijn State of the Union.

In de jaarlijkse speech maakte de president zijn plannen voor dit jaar bekend. Obama wil het overheidstekort aanpakken, maar pleit tegelijkertijd voor investeringen in onderwijs, wetenschap, duurzame energie en de maakindustrie.

Hij drong er bij het congres op aan zijn plannen te steunen. Volgens Obama is economisch herstel mogelijk zonder het begrotingstekort ook maar een cent te laten oplopen.

Slimmere overheid

"We kunnen onze welvaart niet bij elkaar bezuinigen'', zei Obama. Anderzijds moet het begrotingstekort worden verkleind. Obama stelde daarom dat de Verenigde Staten ''geen grotere overheid, maar een slimmere overheid nodig hebben''.

Volgens Obama moet de overheid met verstandige investeringen de economie aanjagen. Vooral de middenklasse moet nieuwe kansen krijgen.

Minimumloon

Om mensen aan de sociaaleconomische onderkant te helpen, stelt Obama voor het minimumloon te verhogen van 7,25 dollar naar 9 dollar per uur (van 5,40 euro naar 6,70 euro). De president vindt het onrechtvaardig dat mensen die een fulltimebaan hebben niet rond kunnen komen.

Obama kondigde dinsdag ook aan dat de helft van de Amerikaanse troepen in Afghanistan binnen een jaar terug naar huis gaat. Het gaat om 34.000 militairen.

''Deze terugtrekking zal doorgaan''', voegde Obama er aan toe. ''Eind volgend jaar zal onze oorlog in Afghanistan voorbij zijn.''

Fiscal cliff

In zijn toespraak riep Obama de Republikeinen op tot samenwerking, zodat de gevreesde automatische bezuinigingen van de zogeheten fiscal cliff uitblijven. Het overleg over de begroting zit echter muurvast, terwijl de volgende deadline al op 1 maart is.

''Amerikanen verwachten niet dat wij al hun problemen oplossen, maar ze verwachten wel dat we het landsbelang voor partijbelangen plaatsen'', maande Obama de Republikeinen.

Die toonden zich niet onder de indruk. ''De president had een kans om vanavond een oplossing te bieden, maar die heeft hij laten schieten’’, zei hun leider John Boehner. De Republikeinen willen meer bezuinigingen en minder overheidsbemoeienis. Meer belastingverhogingen voor rijke Amerikanen zien ze al helemaal niet zitten.

Wapenwet

Een ander punt waarop Obama en de Republikeinen radicaal verschillen is de wapenwet. Obama stelde in zijn State of the Union dat een grote meerderheid van de Amerikanen hervormingen wil, zodat criminelen minder gemakkelijk aan wapens kunnen komen.

Republikeinse Congresleden zien zijn plannen echter als een inbreuk op het recht op wapenbezit.