Piloten Ryanair luiden noodklok over onveilig beleid

AMSTERDAM - De Ierse low-budget vliegmaatschappij Ryanair zet haar piloten onder druk om met zo min mogelijk brandstof te vliegen en daardoor kosten te besparen. Hierdoor komt de veiligheid in het geding.

Vier vliegers luiden de noodklok in een uitzending van het KRO-programma Reporter, dat vrijdagavond wordt uitgezonden.

"Ik hoop dat er geen crash nodig is om iedereen wakker te schudden", zegt één van de piloten in de uitzending. "Er wordt druk uitgeoefend op piloten om zo min mogelijk brandstof te tanken om zo geld te besparen voor het bedrijf."

"We zoeken altijd de randen op, ook de randen van de regelgeving", beweert een andere vlieger. "Beïnvloedt dat de veiligheid? Ja, dat doet het", voegt zijn collega toe.

Geen slimme actie

Een Nederlandse Ryanair-piloot nuanceert tegenover NU.nl de bezwaren van zijn collega's over het brandstofbeleid van de maatschappij. "Onze toestellen zijn altijd ruim voldoende voorzien van brandstof. Die hoeveelheden zijn wettelijk vastgelegd en daar houden onze piloten zich aan. En wanneer een vlieger met argumenten kan aantonen, bijvoorbeeld een weersituatie, dat hij extra kerosine nodig heeft dan krijgt hij dat zonder problemen mee."

De piloot stelt het luiden van de noodklok "geen slimme actie" te vinden van zijn vier collega's. "Het lijkt eerder op zwartmakerij uit onvrede over de druk die bij Ryanair heerst. Die is in mijn ogen echter niet hoger dan andere bedrijven waar winst maken belangrijk is. Er is nog nooit een Ryanair-toestel gecrasht. Mocht dat wel gebeuren kunnen we wel inpakken, dus de veiligheid staat hoog in het vaandel."

Lijst

Bij Ryanair wordt wel gewerkt met een lijst, waarop wordt bijgehouden wie het beste met de brandstof omspringt. Aan een hoge of lage notering zijn echter geen consequenties verbonden. "De piloten letten, op een enkeling na, nauwelijks op die lijst. Niemand dwingt je tot iets. Er zijn zelfs vliegers die zo laag mogelijk op die lijst willen staan. Je bent er als piloot zelf bij."

De vlieger maakt zich meer zorgen om de contracten van veel piloten, die enkel betaald krijgen als ze vliegen. "Daardoor nemen collega's weleens risico's, terwijl ze misschien te ziek zijn om te vliegen. Het kan zomaar 1.000 euro kosten als je een dag niet kan werken. De maatschappij is daar heel scherp op, maar het kost het bedrijf geen geld. Voor de vliegers geldt echter ook hiervoor dat je daar zelf bij bent. Als ik me niet goed voel en ik heb de verantwoordelijkheid over 180 man, ga ik niet vliegen. Maar ik kan niet voor 3000 collega's spreken."

Noodoproep

Op 26 juli deden drie toestellen van Ryanair een noodoproep en landden vervolgens in het Spaanse Valencia vanwege een tekort aan kerosine. Volgens een Spaanse luchtverkeersleider was er sprake van een noodprocedure. Het was het directe gevolg van het brandstofbeleid van de maatschappij, zeggen de piloten. "Als er niets verandert, dan gaat het bergafwaarts met de veiligheid", waarschuwen de vliegers.

In augustus van dit jaar reageerde Ryanair-topman Michael O'Leary al op het incident boven Valencia. "De vliegtuigen waren niet in gevaar, maar moesten om een 'mayday' vragen, zodat ze konden landen met de vereiste hoeveelheid overgebleven brandstof", aldus O'Leary. "Onze vliegtuigen waren bij elk van deze incidenten volkomen veilig", zei hij. De toestellen hadden nog voor 30 minuten brandstof op het moment dat ze toestemming vroegen voor de landing.

Andere maatschappijen

In de uitzending van Reporter reageert voorzitter Nico Voorbach van de European Cockpit Association (ECA) bezorgd op de ontwikkelingen bij Ryanair."Het is wachten op een keer dat een vliegtuig helemaal geen brandstof meer over heeft."

De ECA heeft de verhalen over vliegen met minder brandstof ook over andere luchtvaartmaatschappijen gehoord. Voorbach: "We hebben de landelijke verenigingen van verkeersvliegers gevraagd dit te documenteren."

Regime

Volgens de door Reporter geïnterviewde vliegers heerst er binnen het bedrijf een "diepgewortelde angstcultuur" en zijn ze nauwelijks in staat om zich tegen de druk te verzetten. Het management zou "een regime van onderdrukking, een dictatuur" zijn.

"Wanneer piloten hun zorgen uiten worden ze gestraft", zeggen de vliegers. Onder de sancties die het management oplegt valt onder meer de overplaatsing van een piloot naar een basis ver van hun woonplaats.

Ryanair vliegt in Nederland op de luchthavens van Eindhoven, Maastricht en Groningen.

Opheldering

Staatssecretaris Wilma Mansveld (Infrastructuur) heeft de Ierse overheid om opheldering gevraagd over de berichten dat Ryanair-piloten onder druk worden gezet. Dat meldde een woordvoerster van het ministerie van Infrastructuur en Milieu vrijdag.

''We hebben contact gezocht met de Ierse autoriteiten over dit onderwerp. Zij zullen met een reactie komen. Ook is er een onderzoeksrapport opgesteld door de Ieren. Dit hebben we opgevraagd zodat we het kunnen bestuderen'', liet het ministerie weten. Het CDA had al gevraagd of Mansveld actie wilde ondernemen.

Volgens Infrastructuur en Milieu is wettelijk vastgelegd dat zelfs als een vliegtuig naar een andere luchthaven moet uitwijken er voldoende reserve kerosine moet zijn om 45 minuten in de lucht te blijven. Luchtvaartinspecties zien daar op toe.

''De Spaanse luchtvaartinspectie heeft de incidenten in Valencia onderzocht, maar die gaven geen aanleiding tot ingrijpen'', aldus het ministerie.

Risico's

Ryanair vliegt in Nederland vanaf Eindhoven, Maastricht en Eelde. Tweede Kamerlid Sander de Rouwe (CDA) vindt het nog te vroeg om te zeggen dat inwoners van die steden risico's lopen.

''Ryanair vliegt voor zover wij weten veilig, maar we willen wel opheldering. Het is wel zo dat je met de moordende concurrentie in de luchtvaartsector het risico kunt krijgen dat economische belangen zwaarder gaan wegen.''

Lees meer over:
Tip de redactie