Rechters verklaren Breivik toerekeningsvatbaar

OSLO - De Noorse massamoordenaar Anders Behring Breivik is toerekeningsvatbaar verklaard en heeft van de rechters in Oslo vrijdag de maximale celstraf van 21 jaar gekregen.

Die straf kan steeds met vijf jaar worden verlengd als de 33-jarige Noor nog als gevaar voor de samenleving wordt gezien. Breivik reageerde op de straf met een glimlach.

De rechters gaan met de unanieme uitspraak in tegen de eis van het Openbaar Ministerie. De aanklagers hadden geëist dat de rechtbank Breivik ontoerekeningsvatbaar zou verklaren.

De Noor gaat niet in hoger beroep, zo heeft zijn advocaat na de uitspraak gezegd. Breivik had eerder al aangegeven niet in beroep te gaan als hij toerekeningsvatbaar wordt verklaard.

De aanklagers hebben vrijdag tegen de krant Aftenposten gezegd dat zij niet in hoger beroep gaan tegen het vonnis. Dat betekent dat de straf van Breivik definitief is.

Regering

Breivik liet op 22 juli 2011 eerst een bom ontploffen in het regeringscentrum van Oslo. Die was gericht tegen de regering onder leiding van premier Jens Stoltenberg (Arbeiderspartij).

Daarna ging hij naar een zomerkamp van de jongeren van de Arbeiderspartij op het eiland Utøya, waar hij 69 mensen doodschoot.

Bekijk beelden van de uitspraak:

Opgelucht

De nabestaanden en slachtoffers reageerden opgelucht op het vonnis.''Het allerbelangrijkste is echter dat Breivik nooit meer tot de gewone samenleving wordt toegelaten’’, zei hun advocaat Terje Korneliussen.

Toen rechter Arne Lyng de laatste minuten beschreef van de slachtoffers van Breiviks aanslag in Oslo, moesten sommigen huilen. Breivik hoorde het uiterlijk gezien, onbewogen aan.

Daarna noemde de rechter de namen van de gewonden en beschreef hoe ze eraan toe waren. Ook beschreef hij de psychische gevolgen voor de mensen die aan het werk waren in het regeringskwartier in Oslo toen de bom afging.

Waanideeën

De grote vraag tijdens het wekenlang durende proces was of Breivik tijdens de aanslagen toerekeningsvatbaar was.

Enkele psychologen hebben gezegd dat Breivik aan waanideeën leed en daarom niet verantwoordelijk kan worden gehouden.

Andere psychologen vinden juist dat Breivik bij zijn volle verstand was. Ook Breivik zelf vindt dat hij toerekeningsvatbaar was.

Terrorist

Breivik wil worden beschouwd als een terrorist uit overtuiging, of, zoals hij zichzelf noemt, een 'militante nationalist'. Hij wilde Noorwegen met de aanslagen naar eigen zeggen beschermen tegen de islam.

Hij beschuldigt de Noorse regering ervan hem als ziek af te schilderen zodat zijn politieke denkbeelden als waanideeën kunnen worden afgedaan. Volgens zijn advocaten werkt hij aan een reeks vervolgen op zijn vuistdikke manifest, dat hij voor de aanvallen op internet plaatste.

Andere regels

Noorse politici zijn vooral blij dat de rechtszaak tegen Anders Behring Breivik vrijdag wordt afgesloten en dat de Noorse samenleving verder kan. Tegelijkertijd gaan er voorzichtige stemmen op voor andere regels voor psychiatrisch onderzoek in het rechtsproces.

Chronologie van de Noorse aanslagen

Lees alles over het proces tegen Breivik in onze special

Tip de redactie