OSLO - Anders Behring Breivik, die vorig jaar juli 77 mensen doodde, heeft zelf een trauma.

Dit zei de Noor woensdag in een reactie op de psychologen die eerder tijdens het moordproces het trauma van de nabestaanden hadden beschreven. 

Breivik noemde het ''traumatiserend te zien hoe je zussen worden verkracht door moslims. In deze zaak gaat het om de toekomst van Noorwegen en Europa. Het is traumatiserend om het etiket rechtsextremist opgeplakt te krijgen.'' De massamoordenaar zei dat hij zich ''gedemoniseerd'' voelde.

Eerder woensdag waren twee nabestaanden aan het woord geweest in de rechtszaal. ''Het is alsof we allemaal zijn gebroken en de familie is verscheurd'', zei Kirsten Vesterhus.

Zoon

Haar 21-jarige zoon Håvard stierf toen Breivik op het eilandje Utøya om zich heen schoot. Tor Østbø, wiens vrouw omkwam toen Breivik een bom liet ontploffen in het centrum van Oslo, zei dat hij hoopt dat de moordenaar ''langzaam brandt in de hel''. Breivik hoorde hun verhalen zonder blikken of blozen aan.

De aanklagers beginnen donderdag met hun slotpleidooi. Breivik liet vorig jaar een autobom ontploffen bij het kantoor van de socialistische premier Jens Stoltenberg in de hoofstad Oslo. Daardoor vielen acht doden.

Vervolgens ging hij naar het eilandje Utøya, waar de Arbeiderspartij van Stoltenberg een jeugdkamp hield. Breivik schoot 69 mensen dood. Hij is aangeklaagd voor terrorisme en moord.

Schuldig

Dat Breivik schuldig is, staat niet ter discussie. Grote vraag tijdens het proces was of hij tijdens de aanslagen toerekeningsvatbaar was. Enkele psychologen zeggen dat hij aan waanideeën leed en daarom niet verantwoordelijk kan worden gehouden.

Andere psychologen vinden juist dat Breivik bij zijn volle verstand was. Ook Breivik zelf vindt dat hij toerekeningsvatbaar was.

Als de rechters ook vinden dat Breivik toerekeningsvatbaar was, kan hij maximaal 21 jaar cel krijgen. Dat kan oneindig worden verlengd zolang hij een gevaar voor de samenleving wordt geacht. Als de rechters Breivik ontoerekeningsvatbaar verklaren, hoeft hij niet de cel in. Dan gaat hij voor behandeling naar een kliniek, mogelijk voor de rest van zijn leven.

Alles over het proces van Breivik op onze special