DEN HAAG - Onder grote belangstelling van de wereldpers is woensdag voor het Joegoslavië-Tribunaal het proces begonnen tegen Ratko Mladic.

De voormalige Bosnisch-Servische legerleider was in burgerkleding in de rechtszaal aanwezig. Hoofdaanklager Serge Brammertz liet zich vertegenwoordigen door medewerkers.

De eerste zittingsdag is inmiddels afgelopen. Orie schorste de zitting van het VN-hof omstreeks 13.15 uur.

De zaak gaat donderdagochtend verder met de voortzetting van de openingsverklaring van de aanklagers. Dan komt de genocide na de val van Srebrenica in 1995 aan de orde.

Gerepareerd

Branko Lukic, de advocaat van Mladic zei tegen journalisten dat zijn cliënt na diens arrestatie vorig jaar "helemaal moest worden gerepareerd".

Toen de voormalige Bosnisch-Servische legerleider op de vlucht was, werd zijn beroerte niet behandeld; ook heeft hij enkele tanden verloren. Hij is momenteel amper in staat de verdediging te helpen, aldus de raadsman.

Geprikkeld

Voorzittend rechter Alphons Orie ging bij het begin van de zitting op enigszins geprikkelde toon in op problemen die er waren met de grote hoeveelheden materiaal die de verdediging pas kort voor het begin van het proces van de aanklagers heeft ontvangen.

De drie VN-rechters in de Mladic-zaak zullen later beslissen wat daar de consequenties van zijn.

De openingsverklaring van de aanklagers woensdag en donderdag mag echter doorgaan. Omdat Mladic en zijn verdediging dan niets hoeven te zeggen, ondervinden zij er geen nadeel van dat zij nog niet al het materiaal hebben gehad om zich voor te bereiden, aldus de rechters.

Laat

Lukic herhaalde bij aanvang van het proces dat hij niet klaar is voor het begin van de zaak voor het VN-hof, wegens de 'enorme hoeveelheden materiaal die hij pas heel laat heeft ontvangen'.

De Servische jurist heeft daarom eerder deze week een nieuw verzoek om opschorting van het proces ingediend bij de rechters.

Ook had Mladic verzocht om wraking van voorzittend rechter Alphons Orie. Een Nederlander zou niet onpartijdig kunnen zijn in een zaak waar het om Srebrenica gaat. President Theodor Meron van het tribunaal heeft dat verzoek dinsdag afgewezen.

20 jaar geleden

VN-aanklager Dermot Groome herinnerde er aan het begin van zijn openingsverklaring aan dat de oorlog in Bosnië ruim 20 jaar geleden begon. Bosnische Serviërs vielen moslims aan ''om geen andere reden dan hun etniciteit''.

Die aanvallen werden soms zo hevig dat zij in de categorie genocide (volkenmoord) vallen, zei de Amerikaanse jurist met een verwijzing naar Srebrenica. De Nederlandse VN-militairen van Dutchbat konden in 1995 de val van de moslimenclave niet voorkomen.

Het Bosnisch-Servische leger onder het commando van Mladic doodde toen meer dan 7000 moslimmannen en -jongens.

Sarajavevo

Groome liet videobeelden zien van de belegering van Sarajevo. De wereld ''keek met ongeloof toe'' hoe de Bosnische hoofdstad van 1992 tot 1995 werd belaagd. De aanklagers toonden de beschietingen van de stad.

De Bosnisch-Servische belegeraars namen Sarajevo vanaf de omliggende heuvels met artillerie onder vuur ''Er was overal bloed en stukken menselijk vlees'', zei Groome over een van de bloedigste aanvallen.

De aanklagers hebben een voormalige Bosnisch-Servische sluipschutter bereid gevonden te getuigen in het proces.

Sluipschutters

De sluipschutters die de burgerbevolking van Sarajevo onder vuur namen, waren een van de symbolen van de oorlog in Bosnië . Bewoners van de hoofdstad die in de tram zaten of in de rij stonden voor brood of water, werden meedogenloos neergeknald.

De getuige zal verklaren dat de sluipschutters in Mladic' leger het bevel kregen te schieten op alles wat bewoog, kondigde Groome aan. Volgens de Amerikaanse aanklager maakten de Servische sluipschutters er soms een sport van om uit een groep moslimmeisjes het mooiste meisje uit te kiezen om op een afstand neer te schieten.

Mladic luisterde uiterlijk onbewogen naar het betoog van Groome en maakte af en toe aantekeningen.

Opstootje

Na afloop van de eerste zittingsdag kwam het buiten tot een opstootje. Toen Mladic' advocaat Lukic interviews gaf aan de wereldpers, werden die luidkeels verstoord door overlevenden uit Bosnië.

Zij hielden foto's omhoog van de concentratiekampen waar de Bosnische Serven in 1992 moslims en Kroaten opsloten. Ook hadden zij een spandoek bij zich: ''Republika Srpska - een genocidale formatie''. Lukic zette zijn interviews op een andere plek voort.

Tijdens de zitting was er ook even onrust door ''interactie'' tussen Mladic en de publieke tribune. Volgens Srebrenica-overlevenden maakte de voormalige Bosnisch-Servische legerleider een gebaar van keel afsnijden. Volgens andere waarnemers gebaarde Mladic dat hij een pauze wilde om naar de wc te gaan.

Lukic heeft het incident zelf niet gezien en kan er niets over zeggen. Wel zei hij dat Mladic eerder was geprovoceerd door een vrouw op de publieke tribune met een opgestoken middelvinger. ''Na zijn beroertes is hij makkelijk te provoceren'', zei de advocaat van Mladic.

Overzicht: De aanklachten tegen Mladic

Overzicht: De val van Srebrenica

Overzicht: Het leven van Ratko Mladic

Alles over het proces tegen Ratko Mladic

Lees reacties via Twitter op NUlive