ATHENE - De Griekse kiezer heeft zondag hard afgerekend met de politici die door de EU geëiste bezuinigingen doorvoerden.

De traditionele grootmachten Pasok (socialistisch) en Nieuwe Democratie (conservatief) kregen samen nog geen 34 procent van de stemmen tijdens de parlementsverkiezingen .

Nieuwe Democratie van partijleider Antonis Samaras werd ondanks de afstraffing de grootste partij. De conservatieven komen uit op ongeveer 19 procent van de stemmen (33,5 procent bij de vorige verkiezingen). De socialistische Pasok van Angelos Venizelos heeft nog geen 14 procent behaald (was bijna 44 procent).

De twee regeringspartijen hebben de afgelopen tijd draconisch bezuinigd om de overheidsfinanciën op orde te krijgen en hebben daar de tol voor betaald. Een groot aantal kleine, vaak radicale partijen hebben juist grote winst geboekt.

Syriza

Zo is de regerende Pasok ingehaald door de radicaal linkse partij Syriza, die op 16,3 procent mag rekenen. De neonazipartij Gouden Dageraad komt voor het eerst in vier decennia in het parlement. De rechtsextremisten kregen 6 tot 8 procent van de kiezers achter zich.

De belangrijkste kritiek op de traditioneel grootste partijen, die sinds 1974 steeds afwisselend aan de macht waren, was dat ze Griekenland aan de rand van de financiële afgrond hebben gebracht.

De 'gewone Griek' is bovendien boos dat de regering de financiën op orde probeerde te brengen met onder meer loonsverlagingen en pensioenkortingen, die de bevolking keihard hebben geraakt.

Vernietigd

''Ze hebben Griekenland vernietigd", sprak een kiezer die zei dat hij ging stemmen om de grote partijen ''uit de macht te schoppen". Efthimis Karadimas, een 43-jarige arts, hoopte vooraf vooral dat de Grieken ''genoeg gezond verstand hadden" om deze keer op andere partijen te stemmen.

De uitslag van de Griekse verkiezingen zal voor hoofdbrekens zorgen in Brussel. De EU verleent miljardensteun aan Athene om Griekenland te behoeden voor een faillissement, in ruil voor drastische bezuinigingen.

Ondanks de politieke aardverschuiving wil Samaras proberen een coalitieregering te vormen met ''alle pro-Europese partijen". Zo wil hij de door de Europese Unie, de ECB en het IMF geëiste en door Pasok en Nieuwe Democratie beloofde bezuinigingen in stand houden.

Nieuwe regering

Maar de kersverse tweede partij van het land, Syriza, heeft al laten weten dat het de afspraken van de vorige regering niet steunt.

Toch zei de vertrekkende premier Lucas Papademos zondag dat hij verwacht dat er binnen een week een nieuwe regering is.

Alles over de situatie in Griekenland in ons dossier

Verkiezingen Griekenland