Tokio - Vier uur nadat een tsunami de Fukushima Dai-ichi-kerncentrale had overspoeld wist de Japanse regering dat de kernen in de reactoren dreigden te smelten. 

Maar die kennis hield zij maandenlang voor zich. Pas vijf dagen later gaf de toenmalige premier Naoto Kan lucht aan zijn zorg dat de kernramp Tsjernobyl zou kunnen doen verbleken.

Dat blijkt uit documenten die vrijdag, twee dagen voor de eerste verjaardag van de ramp, zijn vrijgegeven.

Opgenomen

Geen van de notulen van de vergaderingen die het door de regering ingestelde crisisteam tussen 11 maart, de dag van de tsunami, en december hield zijn opgenomen.

Maar reconstructies tonen de verwarring, het gebrek aan informatie, het gebrek aan daadkracht en de miscommunicatie van de autoriteiten, lokale bestuurders en de medewerkers van de kerncentrale. Terwijl de situatie in hoog tempo verslechterde verklaarden sommige ministers botweg dat niemand de leiding had.

De gereconstrueerde notulen halen een ongeïdentificeerde centralemedewerker aan die uitlegt dat de accu's van het koelsysteem van Fukushima Dai-ichi het niet langer dan acht uur zouden volhouden. "Als de temperatuur in de reactorkernen na het verstrijken van die termijn blijft oplopen is het mogelijk dat zich een kernsmelting voltrekt", waarschuwde de anonieme medewerker op de eerste vergadering, zo'n vier uur na de tsunami.

Bagatelliseren

De regering was er kennelijk alles aan gelegen de ernst van de ramp te bagatelliseren. De huidige premier Yoshihiko Noda gaf onlangs al toe dat de Japanse overheid heeft gefaald in haar reactie op de aardbeving en tsunami in maart 2011. Belangrijke informatie werd te laat doorgegeven en er werd te lang vastgehouden aan de 'veiligheidsmythe' rond kernenergie, zei Noda zaterdag.

"Wij kunnen niet langer met het excuus komen dat wat gebeurd is onvoorspelbaar was en ons voorstellingsvermogen te boven ging", zei Noda zaterdag tegen journalisten. "Crisismanagement eist van ons dat wij ons voorstellen wat misschien onvoorstelbaar is."

Noda zei dat Japan belangrijke lessen heeft geleerd om beter voorbereid te zijn op tsunami's en stroomuitval, maar in de praktijk blijkt daar nog weinig van.

Alle berichten over Fukushima in ons nieuwsdossier