'Berlijn immuun voor claims misdaden Hitler'

DEN HAAG - De Duitse staat kan niet voor een buitenlandse rechter worden gedaagd voor compensatie voor misdaden van het Hitlerbewind.

Dit heeft het Internationaal Gerechtshof vrijdag gezegd in zijn uitspraak over een klacht die Duitsland in 2008 indiende tegen Italië.

De Italiaanse Hoge Raad had in 2004 gezegd dat Italiaanse rechters bevoegd zijn inzake schadeclaims van Italianen die tijdens de Tweede Wereldoorlog als dwangarbeiders naar Duitsland werden gedeporteerd.

Berlijn zag daarin een schending van het eeuwenoude beginsel van de immuniteit van soevereine staten. De hoogste VN-rechters in Den Haag sloten zich daar vrijdag bij aan.

Volgens het ICJ heeft de immuniteit van staten een ''belangrijke plaats in het internationaal recht en in de internationale betrekkingen''. Het gaat om een van de ''fundamentele beginselen van de internationale rechtsorde''. Eventuele schadeclaims worden na een oorlog afgehandeld in onderhandelingen tussen regeringen. Er is geen basis in het volkenrecht voor individuele schadeclaims.

Minister

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Guido Westerwelle, is blij met de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof omdat die ''juridische duidelijkheid'' heeft gecreëerd. Voor de liberale bewindsman gaat het er echter uitdrukkelijk niet om de Duitse verantwoordelijkheid voor misdaden tijdens de Tweede Wereldoorlog te ''relativeren''. 

Volgens Westerwelle was ''die zaak niet gericht tegen de slachtoffers'' van het nazisme. Duitsland heeft zijn ''historische verantwoordelijkheid'' altijd geaccepteerd.

Oppositie

Volgens de linkse oppositiepartij Die Linke toont de Duitse regering een ''cynische minachting'' voor slachtoffers van het nazi-bewind door ''zonder scrupules'' compensatie te weigeren. Er moeten alsnog op humanitaire basis herstelbetalingen worden aangeboden, nu het juridische pad is bemoeilijkt door een uitspraak van het Internationaal Gerechtshof vrijdag.

De partij stelt dat in een Berlijn uitgegeven verklaring. Nu de hoogste VN-rechters hebben besloten dat Italiaanse slachtoffers niet bij Italiaanse rechters hun gelijk kunnen halen, blijft de morele verantwoordelijkheid van Duitsland overeind, aldus de verklaring.

Lees meer over:

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?

NUwerk

Tip de redactie