Excuses Erdogan aan Koerden

ANKARA - De Turkse premier Recep Tayyip Erdogan heeft voor het eerst in de Turkse geschiedenis excuses aangeboden voor de strafcampagne tegen de Koerden in de oostelijke provincie Dersim.

Bij die massamoorden kwamen naar schatting 13.000 mannen, vrouwen en kinderen om het leven. Doel van de operatie was om de opstandige provincie aan de republiek te onderwerpen.

"Als er namens de staat verontschuldigingen nodig zijn ... dan wil ik die aanbieden, dan bied ik die aan", aldus Erdogan.

De discussie over Dersim, die sinds de massamoorden officieel Tunceli heet, is de afgelopen dagen opgelaaid. Een parlementslid van oppositiepartij CHP had gezegd dat de toenmalige president Atatürk opdracht had gegeven tot de massamoorden en dat ze minutieus gepland waren.

Staatsversie

Dat gaat in tegen de officiële versie van de Turkse geschiedenis. Die zegt dat alevitische Koerden in Dersim in opstand waren gekomen tegen de nog jonge Turkse republiek. Die staatsversie is de afgelopen dagen door velen in twijfel getrokken.

De voorbereidingen voor de moorden zouden zelfs al in 1932 begonnen zijn. Atatürk noemde in een toespraak voor het parlement in 1936 Dersim 'het grootste interne probleem van Turkije'.

Discussie

De vraag is of Erdogan de excuses uitsprak om humanitaire redenen of om partijpolitieke. De opmerkingen van het CHP-parlementslid veroorzaakten namelijk een heftige interne discussie in de CHP. De CHP werd opgericht door Atatürk en was tijdens de massamoorden de enige toegestane partij.

De CHP-parlementariër kwam onder vuur te liggen van partijgenoten, die liever vasthouden aan de officiële geschiedenis. De kwestie bracht CHP-oppositielieder Kilicdaroglu in een moeilijke positie, mede omdat hij uit Dersim komt.

Ondertussen heeft een parlementslid van Erdogans partij AKP voorgesteld de naam van het tweede vliegveld van Istanbul, Sabiha Gökcen, te veranderen. Sabiha Gökcen, een pleegdochter van Atatürk, was de eerste vrouwelijke gevechtspiloot ter wereld en haar eerste actie was het bombarderen van Dersim.

Grote druk

In de jaren 1936-1939 werden in de zuidoostelijke stad Dersim, nu Tunceli geheten, 13.806 Koerden gedood. Het ging om een campagne tegen Koerdische opstandelingen.

Turkije staat onder grote druk om ook in het reine te komen met andere zwarte bladzijden uit zijn geschiedenis, zoals de massamoord op Armeniërs in 1915, een speciale welvaartsbelasting voor joden in de jaren veertig en aanvallen op de Griekse minderheid in Turkije in 1955.

Vijf vragen over het Turks-Koerdische conflict

Tip de redactie