AMSTERDAM - De militaire machthebber van Egypte is zijn belofte om na de val van het Mubarak-regime hervormingen door te voeren en de mensenrechten beter na te streven, op geen punt nagekomen. In sommige gevallen is de situatie zelfs verslechterd.

Dat stelt mensenrechtenorganisatie Amnesty International in het rapport Broken Promises - Egypt’s military rules erode human rights (pdf), dat dinsdag verschijnt.

Amnesty onderzocht het handelen van de Egyptische Hoge Raad van de Strijdkrachten (SCAF) en concludeert dat het leger de mensenrechten op erbarmelijke wijze naleeft.

"Door burgers voor de militaire rechtbank te slepen, vreedzame protesten neer te slaan en Mubaraks noodtoestand uit te breiden, zet de SCAF de onderdrukking van het oude regime voort", zegt directeur Midden-Oosten van Amnesty Philip Luther in een reactie op het rapport.

''Degenen die de Raad hebben uitgedaagd of bekritiseerd, zoals betogers, journalisten, bloggers en stakers, zijn meedogenloos onderdrukt in een poging aan hen het zwijgen op te leggen", aldus de organisatie.

Rechtszaken

Het afschaffen van militaire rechtszaken tegen burgers en het afschaffen van de noodtoestand waren twee belangrijke speerpunten van de betogers die in januari en februari van dit jaar met massademonstraties op het Tahrirplein in de Egyptische hoofdstad Caïro president Hosni Mubarak na dertig jaar tot aftreden dwongen.

Volgens Amnesty zijn sinds januari 12.000 burgers aangeklaagd voor een militaire rechtbank, gevolgd door veelal corrupte rechtszaken en zeker 13 terdoodveroordelingen.

Beschermen

In eerdere verklaringen heeft het leger steeds aangegeven alle betogers, ongeacht hun standpunten, te zullen beschermen. Ten tijde van de betogingen tegen het Mubarak-bewind trokken demonstranten en leger gezamenlijk op onder de leus "één hand".

Veiligheidstroepen hebben echter in de afgelopen maanden met geweld opgetreden tegen nieuwe betogingen, die ditmaal tegen het leger waren gericht.

Sinds zaterdag zijn er in de Egyptische hoofdstad Caïro weer zware demonstraties aan de gang. Daarbij zijn al enkele tientallen doden gevallen. De betogers zijn ontevreden over het gebrek aan hervormingen sinds de val van Mubarak en eisen dat het leger de macht per direct overdraagt.

Amnesty concludeert verder dat de beloftes van SCAF om gevallen van mensenrechtenschending en geweld te onderzoeken niet zijn nagekomen.

Noodtoestand

De permanente noodtoestand die dateert uit 1981 en onder meer leden van het oude regime de vrije hand gaf om iedere vorm van tegenstand de kop in te drukken, is ook ondanks beloftes van de autoriteiten nog altijd niet afgeschaft.

In september werd de noodwet volgens Amnesty nog ingezet om burgers te veroordelen voor zaken als het blokkeren van wegen of het opnemen en uitzenden van opstootjes.

Luther: "Het leger kan niet langer het excuus van 'veiligheid' gebruiken om de praktijken van Mubarak voort te zetten.’ Volgens Amnesty is het afschaffen van de gehate noodtoestand een vereiste om tot een effectieve overgang naar een "nieuw Egypte" te komen.

Geweld

Het nieuwe politieke geweld in Egypte heeft volgens belangrijkste mortuarium in Caïro in de afgelopen dagen aan zeker 24 mensen het leven gekost.

De Egyptische politie zette wapenstokken en traangas in tegen betogers op het Tahrirplein. Die bekogelden agenten met stenen. Naast de doden vielen bij de botsingen in Caïro, Alexandrië en Suez sinds zaterdag honderden gewonden.

De minister van Cultuur is opgestapt uit protest tegen de manier waarop de huidige regering met de protestbeweging omgaat.

Maandagavond diende het kabinet zijn ontslag in bij de militaire machthebbers. Het is nog onduidelijk of de Opperste Raad van de Strijdkrachten het ontslag accepteert.

Achtergrond: Revolutie ontglipte betogers Tahrirplein

Dossiers: Egypte en de Arabische Lente

Volg Twitterberichten uit en over Egypte via NUlive