Profiel Wikileaks

De website Wikileaks is wereldwijd bekend geworden door het publiceren van documenten met daarin gevoelige informatie over overheden en organisaties. Maar wat is Wikileaks?

WikiLeaks is een klokkenluiderswebsite die anoniem informatie publiceert om misstanden aan de kaak te stellen en openheid te geven.

''We open governments", aldus de organisatie zelf. Wikileaks noemt zichzelf een mediaorganisatie.

Oprichting

De domeinnaam Wikileaks werd op 4 oktober 2006 geregistreerd. De site is officieel sinds januari 2007 in de lucht.

Oprichters

Het is een initiatief van de Australiër Julian Assange. Onder de medeoprichters zijn Chinese dissidenten, journalisten, wiskundigen en technologen uit de VS, Europa, Zuid-Afrika en Taiwan.

Assange verblijft momenteel in de ambassade van Ecuador te Londen waar hij ambassadeasiel heeft gekregen, omdat hij vreest voor vervolging voor het blootleggen van misstanden in de Verenigde Staten.

Hoe werkt de site

WikiLeaks begon oorspronkelijk als wiki-site, waar iedereen informatie op kon plaatsen en waarop mensen konden reageren. Inmiddels kunnen alleen de mensen van Wikileaks publiceren. Ook kan er niet meer gereageerd worden. 

Anonimiteit

Wikileaks krijgt de documenten op allerlei manieren aangeleverd, ook per post. Wie de bron is, wil de organisatie niet weten. Zodra dat toch duidelijk is, wordt die informatie vernietigd. Een team advocaten verdedigt de publicaties.

Financiering

Donaties. Verschillende bedrijven zoals creditcardmaatschappijen legden echter onder druk van de Amerikaanse overheid de betalingen aan Wikileaks stil. Hierdoor droogde een groot deel van de geldstroom op. Door de blokkade ging Wikileaks bijna failliet en activeerde de website een beruchte paywall, een beschermde sectie van de website met belangrijke lekken en informatie waarvoor bezoekers moesten betalen.

Sinds begin juli wordt Wikileaks niet meer door Mastercard geblokkeerd. Het Hooggerechtshof van IJsland bepaalde eerder dat Visa weer donaties aan Wikileaks moest toestaan.

Wapenfeiten

Publicatie in april 2010 van een video waarop te zien was hoe Amerikaanse militairen vanuit een gevechtshelikopter in 2007 burgers en medewerkers van het persbureau Reuters in Irak doodschoten.

Daarna bracht de site vele duizenden documenten over de oorlogen in Afghanistan en Irak, over het gevangenenbeleid in kampen in Irak en op Guantanamo Bay in de jaren na '9/11', documenten die verband houden met de onrust in Syrië en honderdduizenden zogenoemde cables, berichten van Amerikaanse diplomaten, naar buiten. 

Kritiek

Tegenstanders vinden dat de site de veiligheid en discretie van landen, instanties en personen in gevaar brengt. Voorstanders vinden echter dat Wikileaks journalisten, politici of werknemers een veilige mogelijkheid biedt om gevoelig materiaal en misstanden naar buiten te brengen.

Yochai Benkler, hoogleraar aan de rechtenfaculteit van de prestigieuze Harvard-universiteit, noemde begin juli voor de krijgsraad in het Amerikaanse Fort Meade Wikileaks en het model van het gedecentraliseerd lekken van informatie een hoogtepunt in de geschiedenis van de journalistiek. 

Benkler was de laatste getuige van de verdediging van Bradley Manning, die had als Amerikaanse militair in Irak in 2009 en 2010 toegang tot berichten tussen overheidsinstellingen en gaf die aan de klokkenluiderssite. Hij is daarom aangeklaagd wegens onder meer spionage en hulp aan de vijand.

Lees meer over:
Tip de redactie