Turkije vreest veel doden na aardbeving

TEHERAN - Reddingswerkers zoeken maandag in het zuidoosten van Turkije koortsachtig naar overlevenden van de aardbeving van zondag in de provincie Van.

Ze vrezen nog veel slachtoffers aan te treffen nadat het officiële dodental volgens vicepremier Besir Atalay op 239 was komen te staan. Er zijn circa 1300 gewonden geteld.

De meeste slachtoffers lijken tot dusver te zijn gevallen in de stad Ercis. De Turkse minister van Binnenlandse Zaken, Idris Naim Sahin, zei dat naar schatting 80 gebouwen met meerdere verdiepingen in die stad zijn ingestort.

In de ruïnes van circa de helft van deze panden zitten slachtoffers in het puin beklemd, zei de bewindsman volgens de Turkse krant Hürriyet.

Onbegaanbaar

Ercis ligt 50 kilometer ten noorden van provinciehoofdstad Van waar al 100 doden zijn geteld. De streek wordt sinds de beving, die een kracht van 7,2 op de schaal van Richter had, geplaagd door 100 naschokken. Een daarvan had zelfs een kracht van 6,0. Over slachtoffers in afgelegen plaatsen is weinig bekend. Veel wegen zijn onbegaanbaar geworden.

De hulpverlening verloopt goed in het aan aardbevingen gewende land. De strijdkrachten assisteren de circa 1275 gespecialiseerde reddingsteams die naar Van zijn gestuurd. Ankara beschouwt buitenlandse hulp als overbodig, maar in een deel van de bergachtige provincie Van zijn Iraanse hulpverleners welkom, berichtte het Iraanse persbureau IRNA maandag.

In het grensgebied van Turkije met Iran en Irak zijn de Turkse strijdkrachten afgelopen week een groot offensief begonnen tegen de extremistische Koerdische beweging PKK. Het is voor de autoriteiten ook politiek van belang dat de hulp aan de regio goed verloopt.

Massale hulp

Overal in Turkije zijn zondag na de zware aardbeving initiatieven op gang gekomen hulpgoederen in te zamelen. Gemeentes coördineren hulpacties, regelen dozen en transport, en burgers brengen massaal dekens, jassen, luiers, sokken en truien.

Uit alle hoeken van Turkije zijn inmiddels vrachtauto's onderweg naar het oostelijke Van met goederen die burgers inzamelden. Een flinke afstand voor veel chauffeurs: vanuit Istanbul is het bijvoorbeeld hemelsbreed bijna 1500 kilometer.

In de regio zelf kwam de hulp vanzelfsprekend ook razendsnel op gang, mede door strakke coördinatie van de lokale politiek. Veel gemeentes informeren burgers via Twitter en Facebook waar hulp gebracht kan worden.

Op Twitter is ook een actie op gang gekomen om slachtoffers van de aardbeving onderdak te bieden. Met de ‘hashtag’ ‘EvimevindirVan’, wat betekent ‘Mijn huis is jouw huis, Van’, stellen mensen hun bed of bank beschikbaar, en het aanbod wordt via verschillende organisaties en gemeentes gecoördineerd.

Slechte bouw

De slechte staat van veel gebouwen in Turkije zorgt ervoor dat er meer slachtoffers vallen bij aardbevingen dan nodig. Het probleem werkelijk oplossen zou betekenen dat veel huizen en andere gebouwen opnieuw opgetrokken moeten worden, en dat is onbegonnen werk. Ook de voorlichting over hoe je te gedragen bij een aardbeving, schiet vaak tekort.

In veel Turkse steden en dorpen woont het overgrote deel van de mensen in appartementencomplexen van minstens 3, en vaak meer, verdiepingen. Daarvan zijn er in de meest getroffen steden, Ercis en Van, tegen de honderd ingestort.

Het is een geluk bij een ongeluk dat de aardbeving op zondag plaatsvond: ook veel kantoren, openbare gebouwen en scholen zijn niet aardbevingsbestendig. Ook ziekenhuizen niet, zoals na de ramp meteen bleek: er werd zeker één ziekenhuis ontruimd omdat het te erg beschadigd was.

Bouwvoorschriften

In kleine dorpjes zijn huizen nogal eens van hout of van stenen die onprofessioneel gestapeld zijn. Vooral oudere gebouwen zijn in slechte staat, en niet gebouwd met het oog op aardbevingen.

Bouwers trokken zich uit kostenoverwegingen simpelweg weinig aan van bouwvoorschriften. Dat is de laatste jaren, en zeker sinds de grote aardbeving in West-Turkije van 1999, veranderd.

Voorlichting

Nieuwe wooncomplexen zijn over het algemeen prima bestand tegen aardbevingen. Dergelijke wooncomplexen, vaak gebouwd op initiatief van de overheid, schieten aan de randen van steden als paddenstoelen uit de grond, ook in Van, een groeiende stad.

De voorlichting over aardbevingen schiet over het algemeen tekort, en mensen volgen adviezen vaak niet op. Zo zijn er nog altijd mensen die meteen in paniek uit het raam springen als de aarde begint te beven. Of er ook dit keer op die manier mensen om het leven zijn gekomen, is niet bekend.

Lees meer over:
Tip de redactie