DEN HAAG - Nu de Libische rebellen zeggen dat Muammar Kaddafi ieder moment kan worden opgepakt, hebben het Internationaal Strafhof (ICC) en mensenrechtenorganisaties woensdag een dringend beroep op hen gedaan om de gevallen Libische leider over te dragen aan het ICC in Den Haag.

De hoofdaanklager van het ICC, Luis Moreno-Ocampo, heeft Kaddafi, diens zoon Seif al-Islam en de voormalige inlichtingenchef Abdullah Al-Sanoussi aangeklaagd voor het ontketenen van een campagne van moord en marteling sinds de opstand in Libië in februari uitbrak.

"Er zijn arrestatiebevelen uitgevaardigd en volgens een resolutie van de VN-Veiligheidsraad is Libië verplicht mee te werken met het hof", aldus Moreno-Ocampo.

De rebellen zijn tot dusver niet eenduidig geweest over wat ze van plan zijn als Kaddafi eenmaal is opgepakt. Ze hebben gezegd mee te willen werken met het ICC, maar houden tegelijkertijd de mogelijkheid open voor berechting van Kaddafi in Libië.

Alle misdaden

Veel Libiërs willen dat Kaddafi en de zijnen worden vervolgd voor alle misdaden die zij tijdens zijn 42-jarige bewind hebben begaan, in plaats van een rechtszaak voor het ICC die alleen betrekking zou hebben op de afgelopen zes maanden.

Mensenrechtenorganisaties Human Rights Watch en Amnesty International sloten zich woensdag aan bij de oproep van Moreno-Ocampo.

Volgens David Nichols van Amnesty heeft de Libische Nationale Overgangsraad (NTC), die nu probeert de orde in Libië te herstellen, niet de capaciteit en de ervaring in huis om een eerlijk proces op poten te zetten.

Op de hielen

Het plaatsvervangend hoofd van de NTC, Ali Tarhouni, zei dinsdag dat de rebellen Kaddafi op de hielen zitten. "Kaddafi is op de vlucht, en we denken te weten waar hij zit", zei Tarhouni zonder verdere details te geven. "We twijfelen er niet aan dat we hem te pakken zullen krijgen."

Net als alle andere internationale rechtbanken heeft het ICC geen eigen politiemacht om verdachten te arresteren. Volgens Moreno-Ocampo zijn degenen die Kaddafi en de twee andere verdachten uiteindelijk te pakken krijgen door internationale wetgeving verplicht hen over te dragen aan Den Haag.

Als de rebellen de verdachten toch zelf willen berechten moeten ze de rechters van het hof ervan overtuigen dat er nu een onderzoek loopt en dat de Libische autoriteiten in staat te zijn een eerlijk proces te houden.

Arrestatiebevelen

Volgens het handvest van het ICC mag het hof alleen zaken aannemen als het land waar de misdaden zijn begaan niet bereid of niet in staat is om tot vervolging over te gaan.

"Voor zover ik weet zijn er tot dusver geen andere arrestatiebevelen uitgevaardigd. Als ze Kaddafi arresteren is het enige wat ze wettelijk kunnen doen hem overdragen", aldus Moreno-Ocampo.

Nichols zei dat de internationale gemeenschap de bijeenkomst met Libische rebellenleiders donderdag in Parijs moet gebruiken om druk op hen uit te oefenen om de verdachten uit te leveren. "Er is tot nu toe niet genoeg druk uitgeoefend door de Europese Unie om alle aangeklaagden over te dragen aan het ICC", zei Nichols.

Lees alles over de onrust in het Midden-Oosten