AMSTERDAM - MOSKOU - Voormalig Sovjetleider Michail Gorbatsjov heeft woensdag forse kritiek geuit op de Russische regering. Volgens hem moeten er vrije verkiezingen worden gehouden en moet er een frisse wind door het leiderschap.

Ook de partij van premier Vladimir Poetin moest het ontgelden. Verenigd Rusland is volgens Gorbatsjov niets anders dan een slechte kopie van de Communistische Partij.

Rusland moet volgens Gorbatsjov de directe verkiezing van gouverneurs in ere herstellen evenals het oude systeem voor de verkiezingen voor de Doema, het Russische parlement.

Daarin werd de helft van de parlementariërs gekozen op basis van evenredige vertegenwoordiging en lidmaatschap van een partij en de andere helft op basis van het 'meeste-stemmen-gelden'-principe, waarbij kandidaten een zetel bemachtigden door in een district de meeste stemmen binnen te slepen.

Dit oude systeem, dat in 2005 door Poetin werd afgeschaft, was zo gek nog niet, aldus Gorbatsjov. "Mensen moeten het gevoel krijgen dat iets van hen afhangt", zei hij.

Stalin

Gorbatsjov sprak zich tevens uit tegen het Volksfront, een parapluorganisatie voor publieke groepen, vakbewegingen en vakbonden, die werd opgericht met steun van Poetin. "Ze bedenken een aantal onnodige groepen, een aantal fronten", aldus Gorbatsjov.

De spindoctors van de regering zouden net zo goed de 'Tien aanvallen van Poetin' kunnen bedenken, vervolgde hij in een sardonische verwijzing naar de 'Tien aanvallen van Stalin', een term die gebruikt werd als Sovjetpropaganda om de offensieven van het Rode Leger tijdens de Tweede Wereldoorlog te omschrijven.

Presidentsverkiezingen

De oprichting van het Volksfront wordt gezien als een poging van Poetin een sterke basis te creëren voor de parlementsverkiezingen in december en de presidentsverkiezingen in maart. Algemeen wordt aangenomen dat Poetin zich volgend jaar het presidentschap wederom wil toeëigenen.

Gorbatsjov onthield zich van persoonlijke kritiek op Poetin. Hij zei dat de premier en oud-president lof verdient voor het stabiliseren van het land na de economische problemen en de chaos die volgden op de ineenstorting van de Sovjet-Unie.

Wel bekritiseerde hij het regeringssysteem dat onder leiding van Poetin tot stand is gekomen. "Er moet een verandering komen in de toplaag van de regering", aldus de oud-staatsman.

Criticus

Gorbatsjov is al lange tijd een criticus van het beleid van Poetin. Hij waarschuwt dat het gebrek aan politieke concurrentie, oneerlijke verkiezingen en de groeiende corruptie de ontwikkeling van Rusland dwarsbomen.

Hoewel Gorbatsjov in het Westen wordt geprezen voor zijn rol bij het beëindigen van de Koude Oorlog, wordt hij in zijn thuisland verguisd vanwege de ineenstorting van de Sovjet-Unie en de jaren van chaos die daarop volgden.

De Sovjet-Unie had bewaard kunnen blijven door stapsgewijs democratische hervormingen door te voeren, erkende Gorbatsjov. Hij gaf toe dat hij fouten had gemaakt die uiteindelijk leidden tot de coup in augustus 1991. Gorbatsjov zei te veel vertrouwen te hebben gesteld in zijn naaste medewerkers en te langzaam hervormingen binnen de Communistische Partij te hebben doorgevoerd.

Burgeroorlog

Gorbatsjov benadrukte dat zijn focus lag op het voorkomen van bloedvergieten. "Er had een burgeroorlog kunnen uitbreken", zei hij. "Een burgeroorlog in een land dat is uitgerust met kernwapens."