KABUL - De crash van een Chinook-transporthelikopter in Afghanistan, waarbij vrijdagavond laat 38 personen om het leven kwamen, was het resultaat van een hinderlaag van de radicaalislamitische Talibanbeweging.

Dat meldde een hoge Afghaanse regeringsfunctionaris maandag.

De slachtoffers waren 30 militairen uit de Verenigde Staten en 8 Afghanen. Het Amerikaanse elitekorps Navy Seals verloor 25 manschappen toen de Chinook in een vallei van twee kanten onder vuur werd genomen door Talibanstrijders met raketwerpers. ''De Taliban wisten welke route de helikopter zou nemen'', aldus de bron.

Het Amerikaanse ministerie van Defensie reageerde terughoudend. Een woordvoerder van het Pentagon gaf aan dat de NAVO op dit moment uitvoerig onderzoek uitvoert naar het incident. Het is volgens hem nog te vroeg om mededelingen te doen over de toedracht van de crash.

De internationale troepenmacht in Afghanistan meldde in een verklaring dat de helikopter was neergestort door een vijandelijke raketbeschieting.

Zwaarste verlies

Het incident betekende het zwaarste verlies voor de internationale troepenmacht in Afghanistan sinds het begin van de oorlog in dat land, bijna 10 jaar geleden. De Navy Seals waren naar de vallei in de provincie Wardak gevlogen om andere militairen te helpen tijdens gevechten met Talibanstrijders.

Volgens de Afghaanse regeringsfunctionaris had een lokale Talibanleider de internationale troepenmacht via via een tip gegeven om de militairen naar de hinderlaag te lokken. De NAVO heeft al erkend dat er jacht werd gemaakt op een commandant van de Taliban.

Het was de tweede keer in 2 weken tijd dat een Chinook neerstortte na een raketaanval in Afghanistan. Bij de vorige crash, in de provincie Kunar, vielen geen doden.

Navy SEALs

Maandag berichtten medewerkers van de internationale coalitie al dat de CH-47 Chinook met aan boord onder meer leden van het keurkorps Navy SEALs zaterdag onderweg was om in het nauw gebrachte Rangers bijstand te bieden toen hun helikopter werd neergeschoten.

Dat stond op gespannen voet met een eerdere voorstelling van zaken. Een bron bij het Amerikaanse leger had gemeld dat de SEALs twee Amerikaanse eenheden steun hadden geleverd en Afghaanse aanvallers hadden teruggedrongen. De helikopter zou pas op de terugtocht zijn neergehaald.

Over de plaats des onheils zijn de bronnen wel eenstemmig. De Chinook zou zaterdag zijn gecrasht in een onherbergzaam gebied in de provincie Wardak. Aan boord bevonden zich volgens bronnen bij het Amerikaanse leger dertig Amerikaanse militairen, onder wie 22 leden van het roemruchte Navy SEAL Team Six.

Osama bin Laden

Dat commandoteam liquideerde in mei terreurleider Osama bin Laden, maar volgens het leger nam geen van de 22 aan die operatie deel. Behalve de elite-eenheid vervoerde de heli ook zeven Afghaanse militairen en een Afghaanse tolk.

Maar volgens een huidige en een voormalige Amerikaanse regeringsmedewerker waren naast de SEALs ook drie luchtmachtmilitairen en een hondentrainer met zijn hond aan boord. Zolang het onderzoek loopt en de nabestaanden nog in het ongewisse verkeren verkiezen deze bronnen echter de anonimiteit.

Amerikaanse Rangers hebben het gebied waar de Chinook is gecrasht inmiddels uitgekamd op brokstukken van de helikopter. De Rangers, commando-eenheden die vaak samen optrekken met de SEALs, hebben het toneel van de crash stevig in handen. Zolang het onderzoek ter plaatse voortduurt laten zij niemand het terrein betreden of verlaten. Bij de gevechten in de Tangivallei, een kleine honderd kilometer ten zuidwesten van Kabul, vonden volgens de Taliban ook acht van hun strijders de dood.

Belangrijker rol

Nu de aftocht van de reguliere troepen van de internationale coalitie in Afghanistan is begonnen krijgen commando-eenheden als de SEALs en de Rangers een steeds belangrijker rol. Zij moeten de Afghaanse veiligheidsdiensten die in het land de veiligheidstaken overnemen adviseren en ondersteunen. Ook is hen bevolen het terrorisme te blijven bevechten.

De commando's werken veelvuldig samen met Afghaanse troepen tijdens nachtelijke bliksemacties om opstandelingenleiders uit te schakelen. Zo hoopt de internationale coalitie de Taliban tot vredesonderhandelingen te dwingen.

Maar de kritiek van mensenrechtenactivisten en de Afghaanse president Hamid Karzai op de liquidatiemissies groeit. Zij protesteren dat de acties de Afghaanse bevolking tegen de door het westen gesteunde regering-Karzai in het harnas jagen.