ANKARA - In Ankara is maandag een cruciale bijeenkomst begonnen waar de nieuwe leiding van de Turkse krijgsmacht wordt benoemd. Voor het eerst is de top van de strijdkrachten afwezig.

De chef van de generale staf en de bevelhebbers van landmacht, luchtmacht en marine namen vrijdag ontslag. Zij stapten op uit onvrede over nieuwe aanklachten tegen topmilitairen.

Het ontslag vormde het hoogtepunt van een al jaren durende ruzie tussen de strijdkrachten en de regering van premier Recep Tayyip Erdogan. Waarnemers menen dat het vertrek van de legertop erop duidt dat Erdogan de strijd heeft gewonnen.

Het leger ziet zich als hoeder van de seculiere erfenis van Atatürk, de stichter van het moderne Turkije. Sinds 1960 grepen militairen daarom drie keer de macht. Erdogans AK-partij komt voort uit het islamitisch fundamentalisme.

Een deel van het establishment vreest dat Erdogan eropuit is om een islamitische staat te stichten. De premier zegt dat zijn partij vergelijkbaar is met christendemocratische partijen in West-Europa.

Vertrouwen

De premier heeft nu de kans om de komende dagen generaals naar voren te schuiven die hij vertrouwt. Generaal Necdet Özel van de militaire politie is al tijdelijk tot chef-staf benoemd. In regeringsgezinde media verschenen na zijn benoeming positieve portretten.

Özel zal waarschijnlijk donderdag, de laatste dag van de bijeenkomst, definitief worden aangesteld als nieuwe topman van het leger.

Coupplan

De ruzie tussen de top van het leger draait om een coupplan dat zou zijn gepresenteerd tijdens een seminar van het leger in 2003. Met onder meer aanslagen zou het leger politieke chaos willen creëren waardoor een staatsgreep kan worden gerechtvaardigd.

Inmiddels zitten 200 hoge officieren achter slot en grendel in verband met het onderzoek naar de vermeende staatsgreep. De militairen zeggen dat het ging om een theoretisch scenario dat hen zou helpen bij de bestrijding van mogelijke politieke onrust.