LJUBLJANA/ZAGREB - In Slovenië en Kroatië wordt zaterdag de onafhankelijkheidsverklaring van beide Balkanlanden twintig jaar geleden herdacht.

Op 25 juni 1991 maakten zich beide deelrepublieken los van de Socialistische Bondsrepubliek Joegoslavië.

In Slovenië liep de afscheiding met een sisser af: er waren wat schermutselingen met het vertrekkende Joegoslavische Volksleger (JNA).

In Kroatië daarentegen verzette de Servische minderheid zich tegen afscheiding, gesteund door het JNA.

De Serven herinnerden zich nog de genocide in de Tweede Wereldoorlog, toen het door de nazi's gesteunde ustasabewind van Kroatische fascisten honderdduizenden Serven vermoordde.

Veel Kroatische Serven wilden niet leven onder het bewind van de nationalistische president Franjo Tudjman, de drijvende kracht achter de onafhankelijkheid, die niet schroomde ustasasymbolen te gebruiken.

Vukovar

Beelden van Vukovar gingen de wereld rond: de Kroatische stad werd door tanks en luchtmacht van het JNA in puin geschoten. Sinds de Tweede Wereldoorlog had men in Europa niet meer meegemaakt dat een stad op die manier vrijwel met de grond gelijk werd gemaakt.

President Ivo Josipovic en premier Jadranka Kosor herdenken zaterdagmiddag in Vukovar de duizenden slachtoffers van de afscheidingsoorlog.

Bosnië

In 1992 verklaarde de moslimmeerderheid in Bosnië op haar beurt de onafhankelijkheid. Na de afscheiding van Slovenië en Kroatië wilden veel Bosnische moslims niet meer leven in wat resteerde van Joegoslavië, waar de leider van de grootste bevolkingsgroep, de Servische president Slobodan Milosevic, de dienst uitmaakte.

De afscheidingsoorlog van Bosnië werd het meest bloedige conflict dat met het uiteenvallen van Joegoslavië gepaard ging: er vielen meer dan 100.000 doden.

Oorlogsmisdaden in Kroatië en Bosnië waren de aanleiding voor de oprichting van het Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag in 1993, het eerste internationale tribunaal voor de berechting van oorlogsmisdadigers sinds de nasleep van de Tweede Wereldoorlog.

EU

Slovenië maakte na zijn onafhankelijkheid een economische bloeiperiode door en mocht in 2004 als enige voormalige Joegoslavische deelrepubliek tot nu toe lid worden van de EU. Kroatië kan waarschijnlijk in 2013 lid worden, als het doorgaat met hervormingen op het vlak van mensenrechten en de rechtsstaat.