'Veiligheid kernreactor moet beter'

AMSTERDAM - Het hoofd van het Internationaal Atoomenergie Agentschap, Yukiya Amano, wil dat veiligheidsbepalingen voor kerncentrales wereldwijd tegen het licht worden gehouden om nieuwe kernrampen te voorkomen.

Het hoofd van het Internationaal Atoomenergie Agentschap, Yukiya Amano, wil dat veiligheidsbepalingen voor kerncentrales wereldwijd tegen het licht worden gehouden.

Zo moeten nieuwe kernrampen worden voorkomen.

Maar omdat zijn organisatie niet bevoegd is regels op te leggen, zullen verbeteringen alleen afdoende zijn als landen ze zelf toepassen. "Zelfs de beste veiligheidsmaatstaven zijn zinloos, als ze niet daadwerkelijk worden toegepast", zei Amano maandag.

Verplicht

Sommige van de 151 bij het IAEA aangesloten landen willen dat een nieuw veiligheidsregime verplicht wordt, maar het merendeel voelt niets voor een regulerende taak van het IAEA.

'Een mogelijkheid' is volgens Amano dat het IAEA landen die zich niet aan de regels houden voor nadere stappen aanmeldt bij de VN-Veiligheidsraad, zoals bij landen die het Nonproliferatieverdrag schenden het geval is.

Amano zei dat er na de kernramp in Japan het besef leeft dat de veiligheid dringend verbeterd moet worden. "Wij moeten binnen dagen, weken, maanden handelen, ik kan niet jaren wachten" - de tijd die het zou vergen om het mandaat van het IAEA te herzien.

Vijf punten

Om de veiligheid van reactoren te verbeteren stelt Amano een plan van vijf punten voor: aanscherping van de IAEA-maatstaven en garanderen dat ze worden toegepast; invoering van geregelde veiligheidscontroles bij alle kernreactoren ter wereld; versterking van de effectiviteit van nationale toezichthouders; verbetering van wereldwijde responssystemen voor noodgevallen; en een grotere rol voor het IAEA bij het reageren op noodsituaties.

De meeste IAEA-leden lijken volgens een conceptverklaring bereid de bestaande veiligheidsregels en noodmaatregelen aan te scherpen, zonder het IAEA een rol toe te bedelen bij het afdwingen daarvan.

Drempellanden, landen die op het punt staan nucleaire programma's voor civiel gebruik te starten, worden dringend opgeroepen een nucleaire veiligheidsinfrastructuur te creëren 'op basis van veiligheidsmaatstaven van het IAEA'.

INES-schaal

Amano wil ook dat de zogenoemde INES-schaal, die nucleaire incidenten in zeven categorieën indeelt, herzien wordt. De overstroming van de Japanse kerncentrale in Fukushima Dai-ichi in maart werd pas een maand later, op 12 april, in de hoogste categorie geplaatst.

De IAEA-chef oppert ook internationale collegiale toetsing, als aanvulling op nationale veiligheidscontroles. Veel landen, in Europa, de Verenigde Staten en Japan, kennen zulke toetsingen al. "Ik wil dat graag uitbreiden, zodat alle kerncentrales op willekeurige basis getoetst worden."

Lees meer over:
Tip de redactie